Terugblik MOVE24: op zoek naar het oerinstinct van buiten bewegen

dinsdag 27 oktober 2026

“De hele dag buiten in stamvorm, want dat is wie we zijn.” Met die wens opende dagvoorzitter Jacqueline Kerkhof op 8 oktober de derde editie van MOVE24, het congres voor de beweegvriendelijke leefomgeving. In de Maaspoort in ’s-Hertogenbosch zochten 150 professionals naar antwoorden op één vraag: hoe richten we de buitenruimte zo in dat we ons oude instinct om buiten te bewegen en elkaar te ontmoeten weer vanzelf gaan gebruiken?

Ons oerinstinct noemde Kerkhof die neiging tot buiten bewegen en in contact zijn met onze stamgenoten. “We zijn vergeten hoe dat moet”, stelde ze. Het bankstel en muren noemde ze als vijanden van de bewegende mens van deze tijd. Die muren staan ons ook in de weg in hoe we werken aan die buitenruimte, meent Kerkhof: gescheiden in departementen, in hokjes, en geen of te weinig onderling contact.

Niet alleen hardware, ook software

Dat sloot aan bij het project Bewegen in de Openbare Ruimte Brabant (BIOR Brabant). De initiatiefnemers van dat project, de provincie Noord-Brabant, Sportservice Noord-Brabant (SSNB) en InnoBeweegLab, waren gastheer van het congres, dat Ruimte voor Bewegen organiseerde. Doel van dat BIOR Brabant-project is om te leren hoe de publieke buitenruimte kan bijdragen aan de gezondheidsdoelstelling van de provincie: drie extra levensjaren in goede gezondheid voor iedere Brabander. Voldoende bewegen is daarbij belangrijk, en de juiste inrichting van de openbare ruimte kan hiervoor zorgen. Maar wat werkt nu wel, en wat niet? Die vraag stond centraal in het project en ieder jaar op het MOVE24-congres.

Gedeputeerde Bas Maes van de provincie zei trots te zijn op de stappen die Brabant hierin maakt. Een van de voornaamste lessen uit het BIOR-project voor hem was dat het niet voldoende is om alleen in hardware te voorzien: de plekken en het materiaal. Denk vooraf al na over wat er moet gebeuren als alles klaar is: de activiteiten en begeleiding, oftewel de software. BIOR-kartrekkers Noud van Herpen (SSNB) en Harmen Bijsterbosch (InnoBeweegLab) beaamden dat. “En monitor of het werkt”, vulde Bijsterbosch aan. “Bewegen, ontmoeten, sporten en spelen worden steeds belangrijker in de openbare ruimte”, stelde Van Herpen vast.

Big Four, lego en een lied

In vier sessierondes konden de deelnemers op zoek naar verdieping en inspiratie met veel ruimte voor actuele thema’s in die beweegvriendelijke buitenruimte: de plek voor meiden, streetsport, de rol van de bewoners en die van de gemeente. In zijn keynote haalde filosoof en publicist Pieter Hoexum de kracht van het ommetje aan: we zijn geboren om te bewegen, als rechtop lopende mens, betoogde hij. “Stilzitten maakt ons onrustig, we hebben de drang om te bewegen. Nieuwsgierig op pad gaan, stamgenoten ontmoeten”, sloot hij aan bij de oerdrift van de dagvoorzitter.

Maar er werd niet alleen gepraat en geluisterd in ’s-Hertogenbosch. Na de lunch zochten de aanwezigen de Bossche buitenruimte op om projecten te bezoeken, of om met Hoexum een ommetje te maken, op zoek naar zijn ‘Big Four’: een bankje, een zebrapad, een kunstwerk en, bij voorkeur spontaan, groen. De groep voegde er met het olifantenpaadje een vijfde zoekitem aan toe. Zo kwam iedereen met stamgenoten in beweging. Tussen de sessies door kon dat ook bij de beweegitems die de partners van het congres in de kennislounge en bij de entree hadden opgesteld. Met lego bouwden deelnemers daar ook samen aan een beweegvriendelijkere en klimaatbestendigere parkeerplaats voor de Maaspoort.

Bij de uitgang kreeg iedereen nog het boek Gelderse Buitenkansen en het ‘BIOR Buukske’ mee, met de lessen uit drie jaar BIOR Brabant. Met genoeg stappen op de teller ging de stam naar huis, met in het hoofd het refrein van Kerkhof's afsluitende lied: “Geluk, gezondheid jaar op jaar, ga naar buiten met elkaar!”