Sport en bewegen krijgen vaste plek in de ruimtelijke ordening

vrijdag 17 april 2026

Voor het eerst wordt sport, bewegen en spelen formeel onderdeel van de ruimtelijke ordening in Nederland. De Tweede Kamer stemde onlangs in met een motie die ervoor zorgt dat deze thema’s worden opgenomen in de uitvoeringsagenda van de Nota Ruimte. Daarmee verschuift een belangrijke grens: sport en bewegen zijn niet langer alleen een sociaal of gezondheidsvraagstuk, maar ook een ruimtelijke opgave. Voor gemeenten, ontwerpers en gebiedsontwikkelaars betekent dit een duidelijke opdracht: bij nieuwe wijken, herstructurering en verdichting moet vanaf het begin ruimte worden gemaakt voor bewegen.

De motie volgt op jarenlange inzet van de sportsector, met NOC*NSF en sportbonden als belangrijke aanjagers. Hun boodschap blijft hetzelfde: een leefbare wijk ontstaat alleen als sport en bewegen vanaf het begin meedoen in ruimtelijke keuzes. In de praktijk schuift die ruimte nog vaak naar achteren in het proces. Eerst komen woningen, infrastructuur en parkeren, daarna pas sport en spel. Daardoor komt beweegruimte steeds vaker onder druk te staan.

Wachtlijsten dwingen tot actie

Het ministerie van VWS werkt aan richtlijnen voor sport en bewegen in steden, dorpen en wijken. Gemeenten krijgen de oproep om die richtlijnen actief te gebruiken en sport vroeg in gebiedsontwikkeling mee te nemen.Die urgentie groeit. Onderzoek van het Mulier Instituut laat zien dat meer dan één op de vijf sportverenigingen in sterk stedelijke gebieden wachtlijsten of een ledenstop heeft. Landelijk gaat het om één op de tien verenigingen. Vooral kinderen en jongeren merken dat direct.

Voor de ruimtelijke praktijk ontstaat daarmee een duidelijke kans. Door sport en bewegen vanaf het begin mee te nemen in ontwerp en planvorming, ontstaat meer samenhang in de openbare ruimte. Dat vraagt om andere keuzes aan de voorkant. Niet schuiven met restruimte, maar bewust ontwerpen voor een leefomgeving waarin bewegen vanzelfsprekend is. Wijken waar spelen, sporten, ontmoeten en verplaatsen samenkomen in één ruimtelijk ontwerp.

Bron: NOC*NSF

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

RIVM geeft ministeries handvatten voor nieuw sport- en beweegbeleid

15 sep om 13:30 uur

Het huidige sport- en beweegbeleid in Nederland loopt eind dit jaar af. Met het oog daarop heeft het RIVM, in…

Lees verder »
descriptionArtikel

Tien koppelkansen voor een groenere, koelere en beweegvriendelijkere wijk

8 sep om 10:51 uur

Een beweegvriendelijke openbare ruimte hoeft niet alleen over bewegen te gaan. Door gezondheid, leefbaarheid en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Woningbouw vraagt overal om meer ruimte voor sport

7 sep om 10:27 uur

Leiden zet breed in op sport, bewegen en spelen: met Vitality Clubs in vrijwel elke wijk, nauw contact met…

Lees verder »
descriptionArtikel

Als kleerscheuren niet meer mogen, is het game over

1 sep om 13:00 uur

Een kapotte broek. Vieze knieën. Een schaafwond omdat je nét iets te hard van die heuvel af ging. Voor…

Lees verder »
descriptionArtikel

Waarom meiden de openbare ruimte minder vaak gebruiken

26 aug om 08:00 uur

De openbare ruimte is niet voor iedereen even uitnodigend. Vooral meisjes en jonge vrouwen maken aanzienlijk…

Lees verder »
flash_onNieuws

Provincie Zuid-Holland zoekt beweeginitiatieven als waardevolle input voor gemeentelijk beleid

25 aug om 09:29 uur

Voor de vijfde keer gaat de provincie Zuid-Holland op zoek naar het Beste Beweeginitiatief en de Beste…

Lees verder »
descriptionArtikel

Meten wat een beweegplek echt oplevert

6 aug om 08:40 uur

Een nieuwe voorziening neerzetten en hopen dat mensen komen: het kan, maar het zegt weinig over de werkelijke…

Lees verder »
descriptionArtikel

Maatschappelijke impact met wetenschappelijke vuistregels

30 jul om 08:29 uur

Twintig jaar geleden begon Rick Prins zijn onderzoek naar de beweegvriendelijke…

Lees verder »