Sport en bewegen krijgen vaste plek in de ruimtelijke ordening

vrijdag 17 april 2026

Voor het eerst wordt sport, bewegen en spelen formeel onderdeel van de ruimtelijke ordening in Nederland. De Tweede Kamer stemde onlangs in met een motie die ervoor zorgt dat deze thema’s worden opgenomen in de uitvoeringsagenda van de Nota Ruimte. Daarmee verschuift een belangrijke grens: sport en bewegen zijn niet langer alleen een sociaal of gezondheidsvraagstuk, maar ook een ruimtelijke opgave. Voor gemeenten, ontwerpers en gebiedsontwikkelaars betekent dit een duidelijke opdracht: bij nieuwe wijken, herstructurering en verdichting moet vanaf het begin ruimte worden gemaakt voor bewegen.

De motie volgt op jarenlange inzet van de sportsector, met NOC*NSF en sportbonden als belangrijke aanjagers. Hun boodschap blijft hetzelfde: een leefbare wijk ontstaat alleen als sport en bewegen vanaf het begin meedoen in ruimtelijke keuzes. In de praktijk schuift die ruimte nog vaak naar achteren in het proces. Eerst komen woningen, infrastructuur en parkeren, daarna pas sport en spel. Daardoor komt beweegruimte steeds vaker onder druk te staan.

Wachtlijsten dwingen tot actie

Het ministerie van VWS werkt aan richtlijnen voor sport en bewegen in steden, dorpen en wijken. Gemeenten krijgen de oproep om die richtlijnen actief te gebruiken en sport vroeg in gebiedsontwikkeling mee te nemen.Die urgentie groeit. Onderzoek van het Mulier Instituut laat zien dat meer dan één op de vijf sportverenigingen in sterk stedelijke gebieden wachtlijsten of een ledenstop heeft. Landelijk gaat het om één op de tien verenigingen. Vooral kinderen en jongeren merken dat direct.

Voor de ruimtelijke praktijk ontstaat daarmee een duidelijke kans. Door sport en bewegen vanaf het begin mee te nemen in ontwerp en planvorming, ontstaat meer samenhang in de openbare ruimte. Dat vraagt om andere keuzes aan de voorkant. Niet schuiven met restruimte, maar bewust ontwerpen voor een leefomgeving waarin bewegen vanzelfsprekend is. Wijken waar spelen, sporten, ontmoeten en verplaatsen samenkomen in één ruimtelijk ontwerp.

Bron: NOC*NSF

Meer artikelen met dit thema

Outdoor fitness wordt slim: waarom gemeenten niet zonder SMART-data kunnen

9 okt om 13:15 uur

Een outdoor fitnesslocatie realiseren is één ding. Weten wat er vervolgens daadwerkelijk gebeurt, is minstens…

Lees verder »

Drempelvrije speeltuinen met inclusieve trampoline-oprijwiggen

9 okt om 13:06 uur

Leverancier Goede Speelprojecten tilt inclusiviteit op de speelplaats naar een hoger niveau. Met de introductie…

Lees verder »
flash_onNieuws

Toolkit helpt jongeren mee te laten denken over sport en bewegen

9 okt om 08:26 uur

Hoe zorg je dat jongeren tussen de 12 en 18 jaar niet alleen meedoen, maar ook meedenken over sport- en…

Lees verder »
flash_onNieuws

Rotterdam eerste stad in Nederland met Global Active City-label

30 sep om 08:16 uur

Rotterdam heeft als eerste stad van Nederland het internationale Global Active City-label ontvangen. Het label…

Lees verder »
descriptionArtikel

Inclusief buitenspelen: 40 procent van de gemeenten loopt achter

29 sep om 11:52 uur

Toen de 9-jarige Mason de nieuwe speelplek bij hem in de buurt voor het eerst zag, was hij dolblij. Dankzij een…

Lees verder »
flash_onNieuws

Brief over groene schoolpleinen komt eind oktober naar de Kamer

28 sep om 12:11 uur

Groene schoolpleinen zorgen ervoor dat kinderen meer bewegen, gezonder zijn en beter presteren, maar in de…

Lees verder »
flash_onNieuws

Afstand telt, maar mensen met een beperking ervaren meer belemmeringen

28 sep om 11:24 uur

Voor de meeste Nederlanders is afstand de belangrijkste reden dat alledaagse voorzieningen slecht bereikbaar…

Lees verder »
descriptionArtikel

Elke procent meer beweging is goud waard voor de gemeentekas

16 sep om 13:00 uur

Een euro investeren in een beweegvriendelijke buurt levert méér op dan gezondere inwoners alleen het scheelt…

Lees verder »