NWVA publiceert voorwaarden particuliere speeltoestellen in OR

Om burgerparticipatie te stimuleren staan sommige gemeentes toe dat burgers het initiatief nemen zelfgebouwde (of in de winkel of bouwmarkt aangeschafte) speeltoestellen in de openbare ruimte te plaatsen en te beheren. Dit is wettelijk niet verboden, maar er zijn wel voorwaarden aan verbonden die de veiligheid van de spelende kinderen moeten garanderen. Bovendien moet een zelfbouwspeeltoestel - net als alle andere toestellen - zijn gekeurd door een aangewezen keuringsinstelling (AKI), zo meldt de NVWA op haar website.

Eigendom en verantwoordelijkheid

Als u als individuele burger of groep burgers een toestel ontwerpt, produceert, plaatst en laat keuren, dan heeft u als groep of individu volgens de wet de rol van eigenaar/beheerder en moet u de daarbij behorende beheerverplichtingen nakomen. Dat bepaalt het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). VeiligheidNL  heeft in samenwerking met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een folder ontwikkeld met daarin een stappenplan voor het goed beheren van speeltoestellen, zodat u aan de wet kunt voldoen. De folder geeft kort en duidelijk uitleg over de wettelijke verplichtingen die u heeft als eigenaar van een of meerdere speeltoestellen.

Meer informatie hierover vind u op de website van de NVWA bij de  rol van de beheerder. 

Voorwaarden locatie 

Waar het speeltoestel mag staan bepaalt niet de NVWA maar de beheerder van de openbare ruimte. Dat is meestal de gemeente. Het beleid kan per gemeente verschillen; sommige gemeentes laten burgers daarin vrij. In verband met de veiligheid gelden er wel voorschriften voor hoe een zelfgebouwd toestel, of een toestel uit de winkel of bouwmarkt geplaatst moet worden. Bijvoorbeeld in obstakelvrije zone`s en met een valdempende ondergrond.

Eisen zelfgebouwd speeltoestel in openbare ruimte

• Speeltoestellen voor gebruik in de openbare ruimte moeten voldoen aan het  Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Toestellen in de openbare ruimte zijn onder andere berekend op een intensiever gebruik en door meer kinderen tegelijkertijd. Ze zijn daarom steviger, stabieler, gaan langer mee en ze blijven langer veilig.

• Voor plaatsing in de openbare ruimte moet een zelfbouwspeeltoestel gekeurd zijn door een AKI. Het gaat daarbij om een zogeheten stukskeuring. Om te voorkomen dat een toestel dat u zelf bouwt wordt afgekeurd als het uiteindelijk klaar is, doet u er goed aan het in de ontwerpfase al voor te leggen aan een AKI. De  lijst met aangewezen keuringsinstanties(AKI’s).

• Verplichte keuring door een AKI geldt ook voor:
  • een speeltoestel dat is gekocht in de speelgoedwinkel of bouwmarkt. Speeltoestellen die u als particulier in de speelgoedwinkel of bouwmarkt (als bouwpakket) kunt kopen vallen wettelijk gezien onder de categorie ‘speelgoed’. De eisen hiervoor zijn minder streng. Dat komt omdat deze speelgoedspeeltoestellen gemaakt zijn voor gebruik in de privésfeer; dus om mee te spelen door enkele kinderen. Dat maakt deze speelgoedspeeltoestellen niet geschikt, niet veilig genoeg voor gebruik in de openbare ruimte.  
  • toestellen die eerst in de privésfeer zijn gebruikt en daarna in de openbare ruimte worden geplaatst. Dit zijn vooral toestellen die als speelgoed zijn gekocht en meestal niet zijn gekeurd volgens de regels van het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Ook kunnen deze speeltoestellen door het eerdere gebruik (verborgen) gevaarlijke gebreken hebben waardoor ze nog gevaarlijker zijn. Omdat er in de openbare ruimte op deze toestellen nog intensiever gespeeld kan worden dan toen ze in de privesfeer werden gebruikt kunnen ze daar extra gevaarlijk zijn.

Eisen beheer speeltoestel in openbare ruimte

Na de AKI-keuring moet de veiligheid geborgd blijven door goed beheer; voldoende veiligheidsinspecties en onderhoud aan het speeltoestel. De houder van een speeltoestel moet er dan ook voor zorgen dat het toestel zo is geïnstalleerd, gemonteerd, beproefd, geïnspecteerd en onderhouden dat er bij gebruik geen gevaar voor de gezondheid of veiligheid bestaat. De frequentie van verschillende beheertaken hangt af van de plaats van het toestel en de gebruiksomstandigheden.

Bij het beheren van speeltoestellen in de openbare ruimte gaat het onder andere om controleren op:

• beschadigingen;

• vandalisme;

• misbruik;

• vervuiling;

• slijtage sterkte en stabiliteit;

• herstel van beschadigingen.

Meer informatie op de pagina Regels beheren speeltoestellen: 

http://www.nvwa.nl/onderwerpen/consumentenartikelen/dossier/speeltoestellen/regels-beheren-speeltoestellen

Gevaarsaspect bouwen, ontwerpen speeltoestellen voor openbare ruimte

Hou bij het ontwerpen en bouwen van een speeltoestel onder meer rekening met de volgende gevaaraspecten:  

• onvoldoende draagkracht van het toestel (sterkte en stijfheid toegepaste materialen);

• verlies van evenwicht van het toestel (ondersteuning toestel en ondergrond, mogelijke belastingen toestel);

• vallen, snijden, beklemming, afklemming, verstikking, botsen;

• gebrekkige onderhoudsmogelijkheden;

• hinderlijke straling;

• blootstelling aan chemische stoffen;

• blootstelling aan biologische verontreiniging.

Lees de volledige voorschriften voor ontwerp en vervaardiging van attractie- en speeltoestellen in Bijlage 1 van het  Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS)  http://wetten.overheid.nl/BWBR0008223/geldigheidsdatum_08-05-2014#BIJLAGEI op Overheid.nl

Bron: NVWA