Reportage: Ongeremd spelen in Hamburgse 'Welt der Bewegung'

Alle speelattracties liggen op het voormalige expositieterrein van de Internationale Gartenschau 2013. Inmiddels is het IGS-terrein openbaar stadspark – inclusief Welt der Bewegung. De jeugd loopt er de attracties plat. 

Jas uit en gaan 

Een herfstige zondagmiddag aan de oostrand van het Hamburgse Inselpark: kinderen waar je kijkt, van alle leeftijdscategorieën, van alle nationaliteiten. Allemaal bezig met maar één ding; spelen, zoals alleen kinderen dat kunnen. Ongeremd, onbevreesd en zonder ophouden; jas uit en gaan! Een kleine jongen jaagt zijn step met een noodvaart door de krommingen van de skatebaan, achtervolgd door een meisje op rolschaatsen, hoofddoek om en in vrije val op weg naar het diepste punt van de betonbaan. Aan jeugdige overmoed geen gebrek hier. Op het gravelveld even verderop voetballen tieners in kleine teams, draaiend en kappend naar het doel van de tegenpartij, niet gestoord door het feit aan de randen van het speelveld ook baskets hangen waaronder andere tieners met een flinke aanloop roodgenopte basketballen in de ringen dunken.

Kinderen, overal, in dit kleine stukje Inselpark: op de skatebaan en het sportveld, aan waterbassins en in speeltuinen, op de uitkijkpunten – alles samengepakt in een smal lint tussen klimcentrum Nordwandhalle en klimbos HanseRock, aan de uiterste oostrand van het Inselpark. Dit is de Welt der Bewegung, overblijfsel van de Internationale Garten Schau, in 2013 gehouden achter het Hamburgse IBA-terrein in Wilhelmsburg. De Internationale Bauaustellung IBA en de IGS moesten in 2013 een boost geven aan het in het slop geraakte stadsdeel, met de S-bahn slechts acht minuten verwijderd van het rijke hanseatische stadshart van Hamburg, maar sociaal en economisch lichtjaren verwijderd.

Welt der Bewegung 

IBA greep in op de bouwsubstantie van het stadsdeel, als impuls voor de economie en de sociale opbouw van de multiculturele wijk. Met de IGS 2013 voltrok zich een tweede transformatie. Het tijdelijke expo-terrein, van meet af aan ontworpen als toekomstig stadspark, werd in 2014 openbaar en vrij toegankelijk. In het tot Inselpark omgedoopte stadsgroen bleven diverse expo-attracties behouden. Daaronder de Welt der Bewegung. 

Inselpark en Welt der Bewegung zijn ontworpen door RMP Stephan Lenzen Landschaftarchitekten. Philip Haggeney was in 2013 RMP-projectleider voor het IGS-terrein: “Bij het ontwerp van het Inselpark hebben we ons georiënteerd op de kenmerken van het terrein, de biotopen en de bestaande structuren. Daaruit ontstond geen samenhangend park, maar een terrein met zeven verschillende 'werelden', met elkaar verbonden door een geasfalteerde rondweg.”

De Welt der Bewegung werd opgezet als een langgerekt lint met speel, spel- en sportmogelijkheden aan weerszijden van de rondweg, en met een meanderend pad dat alle attracties verbindt. Opvallende karakteristiek: de hoogteverschillen in het terrein. Haggeney: “Het spel met hoogte is ontstaan uit de behoefte om het langgerekte karakter van dit parkonderdeel visueel te breken en het terrein driedimensionaler te maken, om 'Raumbildung' in het speelgebied te krijgen. De bestaande begroeiing geeft daarbij extra accenten aan de hoge plekken.”

Grootste skatebaan 

Het succes van de Welt der Bewegung schrijft Haggeney vooral toe aan één enkele attractie; de skatebaan. Haggeney: “Dit is de grootste skatebaan van Noord-Duitsland. En hij is niet uit de catalogus. Het is geen skatepark waar halfpipes als losse elementen op een stuk asfalt staan. Het ontwerp is gemaakt in samenspraak met de toekomstige gebruikers, aan de hand van workshops. De baan is in het werk gestort, ingevoegd in de topografie van het landschap en met noeste handarbeid afgewerkt.”

De skatebaan is dus de grote trekker voor de Welt der Bewegung. En het speellint wordt volgens Haggeney niet alleen gebruikt door kinderen uit Wilhelmsburg: “Vlakbij is een S-bahn-station, waardoor het Inselpark ook niet specifiek een park van en voor Wilhelmsburg is. Uit de hele stad komen mensen naar dit stuk stadsgroen en de skate-baan wordt ook bezocht door mensen van buiten Hamburg.”

De skatebaan is de grote trekker van de Welt der Bewegung.

Dit artikel is geschreven door Hans Fuchs en verschijnt in de komende editie van Platform BuitenSpelen.