Sport helpt GALA-doelen behalen, maar verankering nog kwetsbaar

dinsdag 17 maart 2026

Sport en bewegen worden door veel gemeenten ingezet om doelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) te behalen, vooral voor een gezonde leefstijl en vitaal ouder worden. Uit recent onderzoek van het Mulier Instituut blijkt echter dat de structurele borging van deze inzet nog kwetsbaar is. Terwijl samenwerking toeneemt, blijven andere doelen zoals mentale gezondheid en gezonde leefomgeving minder concreet ingevuld.

In de gemeentepraktijk koppelen beleidsmakers sport en bewegen vooral aan de GALA‑doelen gezonde leefstijl en vitaal ouder worden, waar ze duidelijke kansen zien om actie te ondernemen. Dit sluit aan bij eerdere analyses van gemeentelijke plannen die aantonen dat deze thema’s het vaakst worden genoemd als koppelpunt voor sport‑ en beweegactiviteiten. Tegelijkertijd blijft de rol van sport bij het terugdringen van gezondheidsverschillen, versterken van de sociale basis en mentale gezondheid vaak minder expliciet beschreven, ondanks dat beleidsmedewerkers erkennen dat sport hiervoor waarde kan toevoegen.

Samenwerking en verbinding

Het GALA heeft de samenwerking tussen sportafdelingen en andere gemeentelijke domeinen zoals gezondheid en welzijn versterkt. Buurtsportcoaches spelen hierin een verbindende rol tussen uitvoering en bewoners, wat de integrale aanpak bevordert. Echter, omdat veel initiatieven tijdelijk worden gefinancierd vanuit GALA‑middelen, ontbreekt het op dit moment aan zekerheid dat succesvolle acties op de lange termijn blijven bestaan zodra de speciale financiering afloopt.

Verder blijkt uit de interviews en vragenlijsten onder beleidsmedewerkers dat samenwerking over domeinen heen niet altijd vanzelfsprekend is: bijvoorbeeld tussen sport en ruimtelijke ordening blijft de uitwisseling van plannen en concrete acties een knelpunt. Voor een meer duurzame impact op gezondheid en leefomgeving adviseren onderzoekers gemeenten om niet alleen de intenties te verbreden, maar ook de borging van sport‑ en beweeginzet structureel te verankeren in lokaal beleid.

Het volledige rapport lees je op de website van het Mulier Instituut >>

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Nederlanders willen betalen voor een beweegvriendelijke openbare ruimte

21 mei om 16:01 uur

Nederlanders zijn bereid te betalen voor maatregelen die de leefomgeving verbeteren en bewegen stimuleren. Dat…

Lees verder »
flash_onNieuws

Jantje Beton presenteert meerjarenplan 'Onze droom voor 2035'

19 mei om 15:12 uur

Jantje Beton wil dat buitenspelen weer vanzelfsprekend wordt voor alle kinderen in Nederland. Met het nieuwe…

Lees verder »
flash_onNieuws

Ruimte voor de Jeugd bundelt essays over het recht op spelen

13 mei om 08:00 uur

Hoe zorgen we ervoor dat kinderen daadwerkelijk de ruimte krijgen om te spelen, op te groeien en zich gezond te…

Lees verder »
flash_onNieuws

Eindhoven zet jongerenwerk in tegen sportuitval

11 mei om 13:20 uur

Steeds meer jongeren tussen de 12 en 18 jaar stoppen met sporten. School, bijbanen en een minder flexibele…

Lees verder »
flash_onNieuws

VitIndex helpt gemeenten hun sport- en beweegbeleid te versterken

1 mei om 11:42 uur

Gemeenten krijgen vanaf 1 september 2026 een nieuw hulpmiddel om hun sport- en beweegbeleid beter te…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe leeromgeving zet bedrijventerreinen in beweging

24 apr om 13:54 uur

Nederlanders zitten gemiddeld 9,1 uur per dag. Een groot deel daarvan brengen we door op werkplekken die…

Lees verder »
descriptionArtikel

Digitale technologie in de beweegvriendelijke omgeving: kans of ruis?

22 apr om 10:28 uur

Digitale technologie is inmiddels niet meer weg te denken uit de fysieke leefomgeving. Van interactieve…

Lees verder »
flash_onNieuws

Ruimte voor Bewegen #1 van 2026 verschenen!

21 apr om 16:00 uur

De nieuwste editie van Ruimte voor Bewegen is verschenen. In dit nummer staat de vraag centraal hoe de openbare…

Lees verder »