Urban Sports Zone in Amsterdam verbindt bewoners

Amsterdam heeft met de aanleg van skatebaan en park de ambitie om niet alleen prachtige banen voor urban sporters aan te leggen, maar ook om sociale verbindingen met andere bevolkingsgroepen te leggen. De Urban Sport Zone leent zich daar bij uitstek voor, met alle gloednieuwe woonbebouwing er direct omheen. Het project in de Sportheldenbuurt is daarmee een mooi voorbeeld hoe je in een verdichte stad omgaat met spelen. 


Dit vraagt om een fundamenteel andere blik op het gebruik van de openbare ruimte als ontmoetingsplek en als speelplek.Die plekken moeten concurreren met andere functies zoals woningbouw en klimaatadaptatie.Dat betekentefficiënteromgaan met de ruimte. Spelen wordt zo een interdisciplinaire opgave. Dat maakt het proces weliswaar ingewikkeld, maar biedt tegelijkertijd ook heel veel kansen. De Urban Sport Zone in de Sportheldenbuurt laat dat zien. Spelen is hier straks, met andere functies, een heel vanzelfsprekend programma-onderdeel geworden van de openbare ruimte.   

Functies samenbrengen 

Aan Ontwerper openbare ruimte Iris van der Helm, afdeling Ruimte & Duurzaamheid gemeente Amsterdam, de taak om verschillende functies samen te brengen en ervoor zorgen dat skatebaan en het park één geheel vormen. Terugblikkend zegt ze: “De skatebaan, een initiatief van skater Stan Postmus, van Saktemates kreeg groen licht van toenmalig wethouder Eric van der Burg. Nadat ik de outlines van de baan had vormgegeven in het omliggende landschap is de skatebaan zelf ontworpen door het Deense architectenbureau Glifberg + Lykke, een specialist op dit gebied.

Rune Glifberg is naast landschapsarchitect ook skateboarder op hoog niveau. Met Stan, Rune en zijn collega Ebbe heb ik nauw samengewerkt. Voor mij was de uitdaging hoe het park aan te laten sluiten op de baan zodat ze één geheel vormen. Ik heb gebruik gemaakt van de hoogteverschillen van de skatebaan en die doorgetrokken naar het park. Eigenlijk is het enige verschil dat het park een groen ‘kleed’ heeft en de skatebaan een betonnen ‘kleed’. Als je er één kleur van zou maken, gaan ze als één geheel op in het stadslandschap.

Die lijn heb ik ook doorgetrokken naar het park dat voor kleinere en voor oudere kinderen en voor volwassenen iets te bieden heeft, van schommel tot kabelbaan, van plantenborder tot bankjes om op te zitten. Waarbij functies van elkaar zouden kunnen profiteren. Zou het bijvoorbeeld niet heel mooi zijn, als kinderen straks sleeën over de heuvels als het sneeuwt? Het is ook leuk om te zien dat de skatebaan bedrijfjes aantrekt, die geïnteresseerd zijn in de plinten om het park en de baan heen. Dat is echt een verrijking!”

Demontabele picknicktafels 

Van der Helm noemt nog een aantal bijzonderheden in het ontwerp: “De verwachting is dat het druk gaat worden in het park. Om het gras te beschermen tegen intensief gebruik, ligt op sommige plekken gewapend gras. De graszoden wortelen daarin in een dunne plastic gaasjes waarin zand is gemengd zodat de kleine graswortels zich makkelijker hechten als de grond vaak door veel mensen wordt gebruikt. En er komt een ‘evenementenput’voor stroom en water..”

Applaus 

“Bij alle plannen zijn zowel omwonenden als skaters nauw betrokken geweest. Er zijn veel bewonersavonden georganiseerd waarin we geïnventariseerd hebben wat bewoners willen. Bewoners vonden vooral de inbedding van de baan in het groen belangrijk en dat het een park zou worden met het jaarrond aantrekkelijke beplanting. Het moest een park worden voor de hele buurt, dus voor meerdere doelgroepen,  en niet alleen voor skaters. Ook organische vormgeving was een wens. 

Bij de presentatie van het eindontwerp kregen we zelfs applaus! Dat had ik nog nooit meegemaakt. Ik vind participatie sowieso altijd een heel nuttig en mooi proces. Uiteindelijk woon ik straks niet naast de baan, maar alle mensen die kwamen participeren wel. Mijn taak is om zo veel mogelijk wensen in het ontwerp te verwerken. Uiteraard vallen er altijd wel een paar dingen af; tijdens de kinderparticipatie wilden toch wel erg veel kinderen bijvoorbeeld dat er een McDonald’s zou komen en een buitenzwembad… helaas. De kabelbaan was ook een idee van de schoolkinderen.”

Interdisciplinaire vraagstukken 

“We hadden op de toch wel kleine schaal van het project ook belangrijke interdisciplinaire vraagstukken die aan de orde kwamen. Doordat er in het maaiveld relatief grote hoogteverschillen voorkomen die veel druk op de ondergrond en de fundering geven, zijn gedeeltes van de taluds gevormd van gewapende grond. Dit heeft weer consequenties voor de plaatsing van bomen. Ook zit er op sommige gedeeltes EPS onder het maaiveld om de druk op leidingen zo laag mogelijk te houden. Goede groeiplaatsvoorziening en afwatering van het gebied vergen hierbij extra aandacht. Ontwerp, ingenieurs en beplantingsdeskundige moesten hierbij kennis delen om tot een gezamenlijk acceptabel resultaat te kunnen komen.

Conclusie 

“We hebben als team veel geleerd van dit project door de vele raakvlakken met elkaars vakgebied. Je moet echt samenwerken om de kennis die we afzonderlijk hebben te combineren. Mooi voorbeeld vind ik de afwatering, belangrijk voor het park, de fundering en het ontwerp van de baan. Het Ingenieursbureau Amsterdam, de Deense architecten en ik hebben continu geschaafd aan onze ontwerpen, zodat de afwatering straks overal goed is. Eind 2019 is de baan aanbesteed, in juni 2020 gaat de baan open voor het publiek. Dan heeft de stad er een eyecatcher bij: de skatebaan gaat Amsterdam op een nieuwe manier op de kaart zetten!” 

De Urban Sports Zone krijgt uitgebreid aandacht op de gratis Verbindingsdag Spelen en Bewegen, die Acquire op dinsdag 30 juni organiseert. Meer informatie en aanmelden >>