Schoolpleinen in Loppersum opgeknapt na serie aardbevingen

Loppersum vervult een voortrekkersrol in het aardbevingsgebied. Het bouwkundig versterken van de scholen past bij deze functie. Loppersum bevindt zich in krimpgebied: mensen trekken weg, jongeren zoeken hun heil ergens anders en daardoor wordt ook het aantal voorzieningen minder. Deze neerwaartse spiraal is lastig te doorbreken. De verbouwing van de scholen én de herinrichting van de schoolpleinen is een tegenbeweging. Door te investeren in voorzieningen en openbare ruimte hoopt de gemeente aantrekkelijker te worden voor gezinnen.

Speelplan en GOED (Gelderblom Ontwikkeling en Duurzaamheid) ontwikkelden een plan voor de schoolpleinen van de Wilgenstee in Zeerijp, De Zandplaat in 't Zandt en de Abt Emoschool in Westeremden; samen de Netwerkschool Loppersum Oost. Aafje Meijer is namens Speelplan betrokken bij het project, genaamd Uitzonderlijke Schoolpleinen. “Wij mochten een plan schrijven voor het ontwikkelen van deze schoolpleinen, waar kinderen zich op een leuke manier spelenderwijs kunnen ontwikkelen. De school en het plein zijn belangrijk voor het dorp en we willen het schoolplein een sociale functie geven.”

Tijdsdruk op het plan 

Er lag een behoorlijke tijdsdruk op het plan. Lucie Gelderblom van GOED: “In 1,5 maanden moest het plan er liggen. We wilden ook  de dorpsbewoners bij het project betrekken.” Op een gebruikersavond konden de scholen en dorpsvertegenwoordigers samen nadenken over de inrichting van hun schoolpleinen. Er werd ook een enquête verspreid onder alle dorpsbewoners. “Gezien het korte tijdsbestek worden de kinderen pas in een later stadium bij het plan betrokken, tijdens de concrete inrichting van het plein.”

Speerpunten

Op een schoolplein moet er ruimte zijn voor sport en spel, volgens Speelplan en GOED. Dit staat ook centraal in de vijf speerpunten die zijn geformuleerd om de Loppersumse schoolpleinen ‘uitzonderlijk’ te maken:

5xBeterBezig

Een uitzonderlijk schoolplein wordt een inspiratiebron voor duurzaam denken en doen. Wethouder Schollema van de gemeente Loppersum geeft aan dat dit helemaal aansluit bij het duurzaamheidsbeleid van de gemeente. Met behulp van de ‘5xBeterBezig’ methodiek van Beiblom, maatschap voor duurzame ontwikkeling (zie kader), zal deze duurzame visie worden geïmplementeerd. Gelderblom: “Hoe eerder kinderen worden gestimuleerd om met een duurzaamheidsbril naar hun omgeving en gedrag te kijken, hoe beter ze dit zullen toepassen in hun eigen leven.”

Sociale functie

“Uit de gebruikersavond én de enquêtes bleek dat iedereen een bredere functie voor het schoolplein ziet dan alleen een speelplein tijdens schooluren”, geeft Meijer aan. Daarom zullen de vernieuwde pleinen openbaar zijn. Op die manier fungeert de ruimte ook als ontmoetingsplek en als plek voor evenementen. Meijer: “Het schoolplein wordt de huiskamer van het dorp.”

Participatie

Een derde speerpunt uit het plan is dat de school en bewoners betrokken worden bij het ontwikkelen van de visie, ontwerp en de aanleg, het beheer en onderhoud van de pleinen. Samen nadenken over welke duurzame en sociale rol het plein zou kunnen vervullen in het dorp, maar ook de handen uit de mouwen steken!

Educatieve waarde

De nieuwe schoolpleinen hebben niet alleen een speelfunctie, maar worden ook gebruikt in het lesprogramma van de scholen. De kinderen krijgen straks niet alleen binnen les, ook de buitenruimte wordt gebruikt als klaslokaal en lesmateriaal.

Samenwerking

Samenwerken is voor de Netwerkschool erg belangrijk: hierdoor kan elk dorp zijn eigen school behouden. Deze samenwerking komt ook tot uiting in het maken van het schoolplein; er zal worden samengewerkt tijdens heel het ontwikkelproces. Denk hierbij aan educatieve pakketten die rouleren tussen de scholen, maar ook aan samenwerking in uitvoering en beheer. Voor elk van de drie scholen van de Netwerkschool wordt zo een plein ontwikkeld, waarmee de school zijn eigen identiteit versterkt.

Eind mei werd bekend dat de gemeente Loppersum subsidie ontvangt van de provincie Groningen voor het realiseren van de schoolpleinen: een extra duwtje in de rug. Wie het ontwerp en de realisatie voor zijn rekening gaat nemen, is nog niet bekend. Het plan is om uiteindelijk meer scholen van een uitzonderlijk schoolplein te voorzien.

Volgens methodiek van 5xBeterBezig

De schoolpleinen in Loppersum worden ontworpen, ingericht en gebruikt volgens de 5xBeterBezig-methodiek. Dit is een concept van Bleiblom, een maatschap voor duurzame ontwikkeling van Yvonne Bleize en Lucie Gelderblom.

Met deze methodiek krijgen deelnemers handvatten om duurzamer bezig te zijn. Dit start met bewustwording en jezelf de vraag stellen: wat is duurzaamheid eigenlijk?

De methodiek steunt op vijf pijlers: 

• Zorg voor jezelf en voor elkaar
• Slim met spullen en materialen
• Slim met energie & water
• Denk gifvrij
• Ruimte voor de natuur

De methodiek is vanaf het begin een leidraad voor het plan, ook het ontwerp zal langs deze meetlat worden gelegd en er wordt gekeken hoe 5xBeterBezig geïmplementeerd kan worden in het lesprogramma.

Dit artikel verscheen in de tweede uitgave van BuitenSpelen in 2017. Download deze editie in pdf in onze bibliotheek. Dit kan alleen als u lid bent van ons platform.