Hoe maak je van Wageningen een speelse stad?

Buiten spelen is een onmisbaar ingrediënt voor een gezonde en gelukkige jeugd. Het werkt preventief, bevordert de gezondheid en bespaart op lange termijn kosten. Toch staat buitenspelen onder druk. In het manifest dat Ruimte voor de Jeugd in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen schreef, wil dit interdisciplinaire platform voor spel- en speelruimte voor kinderen en jongeren het buiten spelen hoger op de agenda krijgen bij gemeenten.

In Wageningen werd die handschoen opgepakt door Speeltuinvereniging Tuindorp, dat geïnspireerd door het manifest een debat organiseerde. Onder de naam De Speelse Stad gingen acht lokale politieke partijen en het publiek stevig met elkaar in debat. Daarbij werd niet alleen het grote belang van buitenspelen opnieuw duidelijk, maar ook dat over dit onderwerp politieke meningen en aandacht flink kunnen verschillen.

Tips voor de ‘baas van Wageningen’

Kinderburgemeester Max en locokinderburgemeester Eva openden de bijeenkomst met een prikkelende vraag: zijn volwassenen vergeten hoe belangrijk buitenspelen is? Ze riepen iedereen op terug te denken aan hun eigen jeugd: tikkertje spelen, verstoppertje doen of hutten bouwen.

Aan “de baas van Wageningen”, zoals Max burgemeester Floor Vermeulen noemt, stelden zij een duidelijke vraag: wanneer komt er écht speelbeleid in Wageningen waarbij kinderen ook mogen meedenken? Kinderen zouden hun ideeën moeten kunnen indienen via een kinderbrievenbus in het stadhuis of mee moeten kunnen denken tijdens projectmiddagen van de gemeente. Want, zo stellen Max en Eva: als volwassenen mogen meedenken over buiten spelen, dan moeten kinderen dat zeker ook kunnen.

Ze gaven alvast enkele concrete tips:

• Ontwikkel speelplekken voor oudere kinderen, met meer uitdaging en stevige paden om te skaten, die ook toegankelijk zijn voor kinderen in een rolstoel.
• Faciliteer meer speelmiddagen, zoals OnWheels, een skatemiddag waar alle kinderen hun skills als skateboarder, stuntstepper en rolstoelrijder kunnen uitproberen. Het zou zonde zijn als kinderen straks niet meer weten hoe ze buiten moeten spelen en vooral binnen blijven zitten. Dit soort activiteiten biedt bovendien kansen om elkaar te ontmoeten en nieuwe vrienden te maken.

Wageningen als speelstad

In 2021 schreef De Telegraaf dat het meest treurige speeltuintje van Nederland in Wageningen lag. Dat beeld staat in schril contrast met de ambities die tijdens het debat naar voren kwamen. Met het manifest van Ruimte voor de Jeugd als leidraad gingen acht kandidaat-raadsleden met elkaar in gesprek. 

De centrale vraag was: wat kan Wageningen doen om buitenspelen te stimuleren en écht het verschil maken voor kinderen? Deze vraag leidde tot een stevig debat. Diverse punten werden besproken. Wie is er nu eigenlijk verantwoordelijk voor het stimuleren van buiten spelen? Hoeveel budget hebben we ervoor over om een speelse stad te creëren? Hoe waarborg je ruimte voor spelen? En is er beleid nodig voor buiten spelen?

De opbrengst:

• Luister naar kinderen en neem hen serieus. Geef kinderen ruimte om mee te denken, stel een kindervragenuur in en benoem een kinderombudsman. En vooral: dóe ook iets met hun ideeën. Sta naast kinderen en omarm hun initiatieven. Wellicht is er zelfs ruimte voor een wethouder die zich expliciet inzet voor de toekomstige generatie.
• Creëer ruimte om te spelen en te bewegen dichtbij huis, in zowel bestaande als nieuwe wijken. Voor iedereen: jong en oud, jongens en meisjes, met of zonder beperking. Zorg voor samenhang met onder meer groen en verkeersveiligheid en werk hierbij samen met inwoners.
• Stimuleer buitenspelen actief, bijvoorbeeld door speelcoaches en georganiseerde activiteiten. Maar ook ouders, scholen, buurtbewoners en de bso spelen een belangrijke rol. It takes a village to raise a child.
• Maak structureel speelbeleid. Ontwikkel een meerjarenplan dat ervoor zorgt dat alle kinderen kunnen buitenspelen, gebaseerd op de uitgangspunten van het manifest van Ruimte voor de Jeugd en de speelmonitor van Jantje Beton.

Door deze inzichten om te zetten in concrete keuzes, kan niet alleen Wageningen, maar elke gemeente werken aan een leefomgeving waarin buitenspelen weer vanzelfsprekend is en ieder kind de ruimte krijgt om vrij op te groeien.