Wie gaat dat betalen!

Wanneer een beheerder een bordje in de speeltuin hangt met daarop “Spelen geheel op eigen risico”. Is hij/zij dan van alle problemen af? Was het maar zo. De werkelijke wereld is toch een stuk complexer. Om maar direct de vraag van het bordje te beantwoorden: nee! Een speeltuinorganisatie heeft allerlei verplichtingen ten opzichte van de spelende kinderen en moet schade voorkomen. Met een bordje kan een speeltuinorganisatie in elk geval geen algehele uitsluiting van aansprakelijkheid bedingen. Zo’n beding bezwaart namelijk kinderen (en ouders) onredelijk, omdat een speeltuinorganisatie in zo’n geval niet aangesproken zou kunnen worden op al dan niet verwijtbare tekortkomingen, waardoor kinderen (en ouders) gevolgschade hebben geleden. Een bordje dekt dus geen eventuele claims.

Bult niet verzekerd

Dat wil niet zeggen dat een speeltuinvereniging direct verantwoordelijk is voor alle butsen en builen van een kind. Een schram, een snee, een kapotte broek of trui. Dat hoort er nu eenmaal bij. In het dagelijks leven kun je nu eenmaal niet alle risico’s uitsluiten. Ook op straat kun je vallen en dan is de gemeente echt niet aansprakelijk. Maar er zijn situaties, waarbij het onredelijk is dat de benadeelde de eigen schade draagt. Het dak van het clubgebouw is aanwijsbaar slecht onderhouden. Een vrijwilligster wordt geraakt door een stuk dakbedekking en opgenomen in het ziekenhuis. De organisatie die het gebouw bezit kan aansprakelijk worden gesteld voor de geleden schade. Ander voorbeeld: tijdens het huttenbouwen stoot een vrijwilliger een kind de bril van de neus. Hierdoor breekt het montuur en een glas. De ouders van het kind kunnen de organisatie aansprakelijk stellen voor de schade. Uiteindelijk is het aan de rechter om in een concreet geval uit te maken of de benadeelde ook in “grotere” gevallen zelf (een deel van) de schade moet dragen. Dat kan onder meer het geval zijn als de benadeelde tegen een uitsluiting van (alle) aansprakelijkheid aanloopt. Als de rechter vindt dat die uitsluiting onredelijk bezwarend is, oordeelt hij, dat de benadeelde toch (een deel van) de schade vergoedt krijgt van degene, die aansprakelijk is voor de geleden schade.

Casus speelbos

Mooie case in een speelbos in Drenthe enkele jaren geleden. Een ouder zakte door een boomtak van een “speeltoestel”;  een omgevallen boom. Met gecompliceerde armbreuk tot gevolg. De rechter oordeelde uiteindelijk dat het deels de verantwoordelijkheid was van de ouder omdat hij had kunnen weten dat de tak het gewicht van de persoon niet kon dragen. Eigen schuld dikke bult. De rechter oordeelde echter ook dat het speelbos concreet was aangewezen als speellocatie en daarmee aan het WAS moet voldoen als er aanpassingen aan de natuur zijn gedaan. In dit geval was dat zo. Er was een opstapje naar de boom getimmerd. En dus werd ook eigenaar Staatsbosheeer deels aansprakelijk gesteld. Zo complex kan het zijn.

Gebitschade

Voorbeeld: er wordt een partijtje gevoetbald en een speler krijgt bij een voorzet de bal ongelukkig in zijn gezicht. Hierdoor ontstaat schade aan zijn gebit waar de dader echter niet aansprakelijk voor kan worden gesteld. Volgens de wet heeft de dader geen schuld omdat de schade behoort tot de normale risico's van het voetballen die men aanvaardt door aan het spel deel te nemen. De schade is namelijk veroorzaakt tijdens het normale verloop van het spel. 

Een aansprakelijkheidsverzekering is voor situaties waarin anderen, derden, schade geleden hebben door jouw toedoen. De verzekeringsmaatschappij keert bij toekenning dus aan anderen uit. Verzekerd zijn de organisatie, bestuursleden, medewerkers, al of niet in loondienst, en vrijwilligers. De verzekering dekt ook de aansprakelijkheid van kinderen en volwassenen (bezoekers) die de speeltuin of de activiteiten bezoeken. Dit geldt echter alleen als de schade niet wordt gedekt door een andere verzekering. Bijvoorbeeld een particuliere aansprakelijkheidsverzekering van de betrokken bezoeker.

Enkele risico's worden door de aansprakelijkheidsverzekering uitgesloten, zoals schade aan zaken van verzekerden en aan zaken van derden die men onder zich heeft. Dit houdt onder andere in dat aansprakelijkheid voor schade aan spullen die je leent of huurt niet is gedekt. De term hiervoor is de opzichtclausule. In het vrijwilligerswerk gebeurt het regelmatig dat er een piano wordt gehuurd of voor een activiteit verschillende materialen worden geleend. De gedeeltelijke terzijdestelling van de opzichtclausule geeft dekking voor aansprakelijkheid aan de roerende zaken, die door verzekerden worden gehuurd of in bruikleen verkregen zijn. De opzichtclausule is een aanvulling op de collectieve aansprakelijkheidsverzekering. Ook hier een voorbeeld: een bestuurslid leent van een buurman een schrijfmachine voor zijn werk voor de Stichting Vakantiespelen. Bij het openen van de koffer laat hij de machine vallen. De buurman stelt de stichting aansprakelijk voor de schade. Er is sprake van opzicht, want de schrijfmachine was gedurende langere tijd ter beschikking van een bestuurslid. Hetzelfde bestuurslid brengt de gerepareerde schrijfmachine terug. Hij raakt achteloos een scheefhangend schilderij bij zijn buurman, waardoor het schilderij valt. Dan is er geen sprake van opzicht, want de schade werd veroorzaakt doordat het schilderij alleen even werd aangeraakt. De schade valt dan onder de aansprakelijkheidsverzekering.

Lees hier meer informatie over hoe een speeltuinorganisatie schade kan voorkomen.