'Keurders van speeltoestellen zijn vaak te voorzichtig'

Risicovol spelen, een veel besproken onderwerp in onze branche. Ontwerpers die de grenzen van het toegestane opzoeken en speelplekken en speeltoestellen ontwerpen die niet voldoen aan de Europese normen of daar gewoonweg niet toetsbaar aan zijn. Met name dat tweede punt, het niet toetsbaar zijn aan strak afgebakende criteria is een heikel punt. Namelijk niet elke boomstam of kan onder EN1176 geschoven worden, en dat maakt het voor inspecteurs en keurders soms lastig. Maar, er zit doorgaans te weinig durf in keurders.

Risicovolle speeltoestellen

Te veel wordt vastgehouden aan de bekende normen en als er dan eens een speeltoestel sterk afwijkt wordt er te vaak te voorzichtig mee omgegaan in de keuring. Het mag niet zo zijn dat een speeltoestel niet wordt goedgekeurd, omdat er geen criteria voor bestaan of omdat een keurder niet weet hoe de veiligheid te meten. Het Warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen laat voldoende ruimte om ‘abnormale’ toestellen te beoordelen en zelfs goed te keuren. Goedkeuring van risicovolle speeltoestellen kan en mag altijd zolang de uitkomst van “kans x effect = risico” altijd maar voldoende is.

Voorbeelden van risicovolle speeltoestellen

Vier voorbeelden van zogenaamde risicovolle speeltoestellen.

• Speedglijbanen: Dit zijn waterglijbanen (EN1069) waar je met een noodgang van afgaat. Niet alle speedglijbanen zijn even geschikt voor de allerkleinsten, maar wel erg leuk en toch ook erg veilig. Er mag pas gegleden worden als de toezichthouder dit toestaat of het verkeerslicht op groen springt.
• Luchtkussens: Tegenwoordig zijn gigantische luchtkussens (EN15649) ook drijvend op het water te vinden. Daar is meestal toezicht bij aanwezig. Met name dat toezicht zorgt ervoor dat deze risicovolle toestellen, er is immers kans op verdrinking, veilig te gebruiken zijn.
• Ultra skatebanen: In Amerika zijn ze al vele jaren in gebruik. Skatebanen die afwijken van de Europese normen (EN14974) maar toch gewoon veilig zijn. Ook in Nederland zouden dergelijke skatebanen geplaatst mogen worden zolang ze maar door de juiste doelgroepen gebruikt worden. De verkeerde groepen, te jonge of ongeoefende kinderen, kunnen buiten gehouden worden door bijvoorbeeld een goed leeftijdsfilter in te bouwen.
• Veerpont in water: Pontjes zijn leuk, met name in de zomer. Maar er is wel enig risico in het gebruik van pontjes. Daarom moet altijd gelet worden op de juiste waterdiepte, de helling van de bermen en er moet voldoende zicht zijn vanaf de wal.

Risico laag bij juist gebruik

Eigenlijk is risicovol spelen niet risicovol. Alle speeltoestellen moeten immers aan het WAS voldoen. Uit de vier gegeven voorbeelden blijkt dat het risico laag is bij juist gebruik van de toestellen. Haal bij de speedglijbanen de stoplichten weg en de kans op letsel neemt met sprongen toe. Verwijder de toezichthouder bij de drijvende luchtkussens en de kans op verdrinking wordt aanzienlijk groter. Dat zelfde geldt voor de ultra skatebanen en de veerpont. Verwijder het filter bij de skatebanen en sta onbedoeld toe dat ongeoefende gebruikers van grote hoogte vallen. Het veerpont is alleen veilig te gebruiken als de waterpartij ook is beoordeeld. Wordt bij veerpontjes niet gelet op openingen onder waterniveau dan stijgt de kans op beknelling en verdrinking dramatisch.

Nogmaals, risicovolle goedgekeurde speeltoestellen bestaan eigenlijk niet. Het mag niet zo zijn dat speeltoestellen die voldoen aan het WAS te veel risico hebben bij gebruik. De vraag is alleen wat te veel risico is. Is dat een gebroken arm of een tiental schrammen per jaar? Staan we het toe dat er mogelijk een kind overlijdt elke 20 jaar? Daar ligt bij keurders toch wel de grens. Blijvend ernstig letsel en erger mag niet kunnen optreden. Het doel van speeltoestelontwerpers en –keurders zou moeten zijn de kinderen het gevoel te geven dat er sprake is van een hoog risico. Stiekem zorgen we er echter voor dat er geen te gekke dingen kunnen gebeuren. Wat is er nou leuker dan een stoot adrenaline door je lichaam te krijgen wetende dat je niets kunt gebeuren?