Sport helpt GALA-doelen behalen, maar verankering nog kwetsbaar

dinsdag 17 maart 2026

Sport en bewegen worden door veel gemeenten ingezet om doelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) te behalen, vooral voor een gezonde leefstijl en vitaal ouder worden. Uit recent onderzoek van het Mulier Instituut blijkt echter dat de structurele borging van deze inzet nog kwetsbaar is. Terwijl samenwerking toeneemt, blijven andere doelen zoals mentale gezondheid en gezonde leefomgeving minder concreet ingevuld.

In de gemeentepraktijk koppelen beleidsmakers sport en bewegen vooral aan de GALA‑doelen gezonde leefstijl en vitaal ouder worden, waar ze duidelijke kansen zien om actie te ondernemen. Dit sluit aan bij eerdere analyses van gemeentelijke plannen die aantonen dat deze thema’s het vaakst worden genoemd als koppelpunt voor sport‑ en beweegactiviteiten. Tegelijkertijd blijft de rol van sport bij het terugdringen van gezondheidsverschillen, versterken van de sociale basis en mentale gezondheid vaak minder expliciet beschreven, ondanks dat beleidsmedewerkers erkennen dat sport hiervoor waarde kan toevoegen.

Samenwerking en verbinding

Het GALA heeft de samenwerking tussen sportafdelingen en andere gemeentelijke domeinen zoals gezondheid en welzijn versterkt. Buurtsportcoaches spelen hierin een verbindende rol tussen uitvoering en bewoners, wat de integrale aanpak bevordert. Echter, omdat veel initiatieven tijdelijk worden gefinancierd vanuit GALA‑middelen, ontbreekt het op dit moment aan zekerheid dat succesvolle acties op de lange termijn blijven bestaan zodra de speciale financiering afloopt.

Verder blijkt uit de interviews en vragenlijsten onder beleidsmedewerkers dat samenwerking over domeinen heen niet altijd vanzelfsprekend is: bijvoorbeeld tussen sport en ruimtelijke ordening blijft de uitwisseling van plannen en concrete acties een knelpunt. Voor een meer duurzame impact op gezondheid en leefomgeving adviseren onderzoekers gemeenten om niet alleen de intenties te verbreden, maar ook de borging van sport‑ en beweeginzet structureel te verankeren in lokaal beleid.

Het volledige rapport lees je op de website van het Mulier Instituut >>

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Speelvriendelijke buitenruimte staat centraal op BOSSdag op 26 maart

6 mrt om 11:49 uur

Met onder andere een keynote van auteur Vincent Luyendijk en de lancering van het visiedocument Ideale…

Lees verder »
flash_onNieuws

Doortrappen bereikt meer senioren, maar structurele steun ontbreekt

4 mrt om 09:27 uur

Gemeenten zetten het fietsprogramma Doortrappen steeds vaker in en bereiken hiermee de doelgroep ouderen steeds…

Lees verder »
descriptionArtikel

Postcode en omgeving van invloed op speelgedrag

27 feb om 09:59 uur

Hoe ziet de speelverdeling in Nederland eruit, en wat betekent dat voor de kansen van kinderen om in de…

Lees verder »
flash_onNieuws

Nog een week: ontdek alles over de Vakbeurs Sportaccommodaties

26 feb om 11:40 uur

Wie zich bezighoudt met sport- en beweegomgevingen weet dat inzichten en mogelijkheden voortdurend veranderen.…

Lees verder »
flash_onNieuws

Gemeenten testen nieuw dashboard voor datagedreven sportbeleid

24 feb om 12:09 uur

Nederlandse gemeenten gaan binnenkort een nieuw, interactief dashboard testen dat hen helpt om sport‑ en…

Lees verder »
descriptionArtikel

In beweging met de Buurtsportcoach: Dani van Belkom

24 feb om 08:48 uur

Elke maand geven we in onze rubriek In beweging met de Buurtsportcoach een podium aan de professionals die elke…

Lees verder »
flash_onNieuws

Fitcoin brengt Gelderlanders in beweging

18 feb om 08:26 uur

In Gelderland stimuleert de provincie inwoners om meer te bewegen met de inzet van Fitcoin: een digitale…

Lees verder »
descriptionArtikel

Gezondheid begint bij het ontwerp van de wijk

16 feb om 11:00 uur

Hoe maak je gezondheid al vanaf de tekentafel onderdeel van gebiedsontwikkeling? Lees in dit artikel hoe…

Lees verder »