Sport helpt GALA-doelen behalen, maar verankering nog kwetsbaar

dinsdag 17 maart 2026

Sport en bewegen worden door veel gemeenten ingezet om doelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) te behalen, vooral voor een gezonde leefstijl en vitaal ouder worden. Uit recent onderzoek van het Mulier Instituut blijkt echter dat de structurele borging van deze inzet nog kwetsbaar is. Terwijl samenwerking toeneemt, blijven andere doelen zoals mentale gezondheid en gezonde leefomgeving minder concreet ingevuld.

In de gemeentepraktijk koppelen beleidsmakers sport en bewegen vooral aan de GALA‑doelen gezonde leefstijl en vitaal ouder worden, waar ze duidelijke kansen zien om actie te ondernemen. Dit sluit aan bij eerdere analyses van gemeentelijke plannen die aantonen dat deze thema’s het vaakst worden genoemd als koppelpunt voor sport‑ en beweegactiviteiten. Tegelijkertijd blijft de rol van sport bij het terugdringen van gezondheidsverschillen, versterken van de sociale basis en mentale gezondheid vaak minder expliciet beschreven, ondanks dat beleidsmedewerkers erkennen dat sport hiervoor waarde kan toevoegen.

Samenwerking en verbinding

Het GALA heeft de samenwerking tussen sportafdelingen en andere gemeentelijke domeinen zoals gezondheid en welzijn versterkt. Buurtsportcoaches spelen hierin een verbindende rol tussen uitvoering en bewoners, wat de integrale aanpak bevordert. Echter, omdat veel initiatieven tijdelijk worden gefinancierd vanuit GALA‑middelen, ontbreekt het op dit moment aan zekerheid dat succesvolle acties op de lange termijn blijven bestaan zodra de speciale financiering afloopt.

Verder blijkt uit de interviews en vragenlijsten onder beleidsmedewerkers dat samenwerking over domeinen heen niet altijd vanzelfsprekend is: bijvoorbeeld tussen sport en ruimtelijke ordening blijft de uitwisseling van plannen en concrete acties een knelpunt. Voor een meer duurzame impact op gezondheid en leefomgeving adviseren onderzoekers gemeenten om niet alleen de intenties te verbreden, maar ook de borging van sport‑ en beweeginzet structureel te verankeren in lokaal beleid.

Het volledige rapport lees je op de website van het Mulier Instituut >>

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Willen sporten lukt niet vanzelf, ondanks hoge motivatie bij mensen met een beperking

14 apr om 11:12 uur

Willen sporten is één ding, kunnen sporten een tweede. Dat geldt nadrukkelijk voor mensen met een beperking. De…

Lees verder »
descriptionArtikel

Veilige schoolomgevingen als motor voor bewegen en zelfstandigheid

9 apr om 11:35 uur

Kinderen die lopend of fietsend naar school gaan bewegen meer, ontwikkelen verkeersvaardigheden en worden…

Lees verder »
descriptionArtikel

Vejen Sportcentrum: jaarrond benutting door multifunctionaliteit

8 apr om 13:54 uur

In opdracht van Sportakkoord II is een serie praktijkvoorbeelden in Europa samengesteld om gemeenten,…

Lees verder »
flash_onNieuws

Sportaccommodaties als motor voor een beweegvriendelijke omgeving

30 mrt om 13:48 uur

Wie werkt aan een beweegvriendelijke leefomgeving, denkt vaak aan parken,…

Lees verder »
descriptionArtikel

In beweging met de buurtsportcoach: Jeltse Mud

25 mrt om 11:11 uur

Elke maand geven we in onze rubriek In beweging met de Buurtsportcoach een podium aan de professionals die elke…

Lees verder »
flash_onNieuws

Hoe maak je van Wageningen een speelse stad?

25 mrt om 10:52 uur

Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen stelde Ruimte voor de Jeugd een manifest op, waarmee gemeenten…

Lees verder »
flash_onNieuws

Ruimtegebrek zet sportsector verder onder druk

23 mrt om 13:52 uur

De ruimte voor sport en bewegen staat steeds verder onder druk. Wachtlijsten lopen op, terwijl sportruimte…

Lees verder »
flash_onNieuws

Speelvriendelijke buitenruimte staat centraal op BOSSdag op 26 maart

6 mrt om 11:49 uur

Met onder andere een keynote van auteur Vincent Luyendijk en de lancering van het visiedocument Ideale…

Lees verder »