Sport helpt GALA-doelen behalen, maar verankering nog kwetsbaar

dinsdag 17 maart 2026

Sport en bewegen worden door veel gemeenten ingezet om doelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) te behalen, vooral voor een gezonde leefstijl en vitaal ouder worden. Uit recent onderzoek van het Mulier Instituut blijkt echter dat de structurele borging van deze inzet nog kwetsbaar is. Terwijl samenwerking toeneemt, blijven andere doelen zoals mentale gezondheid en gezonde leefomgeving minder concreet ingevuld.

In de gemeentepraktijk koppelen beleidsmakers sport en bewegen vooral aan de GALA‑doelen gezonde leefstijl en vitaal ouder worden, waar ze duidelijke kansen zien om actie te ondernemen. Dit sluit aan bij eerdere analyses van gemeentelijke plannen die aantonen dat deze thema’s het vaakst worden genoemd als koppelpunt voor sport‑ en beweegactiviteiten. Tegelijkertijd blijft de rol van sport bij het terugdringen van gezondheidsverschillen, versterken van de sociale basis en mentale gezondheid vaak minder expliciet beschreven, ondanks dat beleidsmedewerkers erkennen dat sport hiervoor waarde kan toevoegen.

Samenwerking en verbinding

Het GALA heeft de samenwerking tussen sportafdelingen en andere gemeentelijke domeinen zoals gezondheid en welzijn versterkt. Buurtsportcoaches spelen hierin een verbindende rol tussen uitvoering en bewoners, wat de integrale aanpak bevordert. Echter, omdat veel initiatieven tijdelijk worden gefinancierd vanuit GALA‑middelen, ontbreekt het op dit moment aan zekerheid dat succesvolle acties op de lange termijn blijven bestaan zodra de speciale financiering afloopt.

Verder blijkt uit de interviews en vragenlijsten onder beleidsmedewerkers dat samenwerking over domeinen heen niet altijd vanzelfsprekend is: bijvoorbeeld tussen sport en ruimtelijke ordening blijft de uitwisseling van plannen en concrete acties een knelpunt. Voor een meer duurzame impact op gezondheid en leefomgeving adviseren onderzoekers gemeenten om niet alleen de intenties te verbreden, maar ook de borging van sport‑ en beweeginzet structureel te verankeren in lokaal beleid.

Het volledige rapport lees je op de website van het Mulier Instituut >>

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Nederlanders bereid 19 minuten te fietsen naar sportvoorziening

1 jul om 11:05 uur

De fiets is voor Nederlanders de belangrijkste manier om bij een sport- of beweegvoorziening te komen, op de…

Lees verder »
descriptionArtikel

In beweging met de buurtsportcoach: Kim Heuvers

25 jun om 10:05 uur

Elke maand geven we in onze rubriek In beweging met de Buurtsportcoach een podium aan de professionals die elke…

Lees verder »
flash_onNieuws

Zo helpt handreiking gemeenten bij transformatie naar beweegvriendelijke naoorlogse wijken

24 jun om 12:03 uur

Integreren van beweegvriendelijkheid in de herontwikkeling van naoorlogse wijken, dat is niet eenvoudig en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Masterclass 'Bewegen als katalysator voor de Blue Zone-aanpak'

17 jun om 11:40 uur

Een gezonde samenleving ontstaat niet alleen door meer sport, maar door omgevingen te creëren waarin bewegen…

Lees verder »
descriptionArtikel

Het muurtje dat altijd terugspeelde

16 jun om 13:15 uur

In de rubriek Favoriete Beweegplek vertelt een professional over de plek die hem of haar inspireert.In de…

Lees verder »
flash_onNieuws

Nieuw kenniscentrum MOVE verbindt data, technologie en bewegen in Apeldoorn

2 jun om 09:23 uur

In Apeldoorn is kenniscentrum MOVE onlangs officieel van start gegaan, een initiatief waar onderwijs, onderzoek…

Lees verder »
flash_onNieuws

Eindhovense basisschoolkinderen ontwerpen eigen speurtocht door hun wijk

1 jun om 09:02 uur

Leerlingen van basisschool De Kameleon in Eindhoven bedachten zelf een avontuurlijke route door hun eigen buurt…

Lees verder »
flash_onNieuws

Groningen en Noordenveld delen lessen over de beweegvriendelijke wijk

27 mei om 13:54 uur

Hoe richt je de openbare ruimte zo in dat mensen daadwerkelijk meer gaan bewegen? En hoe zorg je dat wat werkt…

Lees verder »