Sport helpt GALA-doelen behalen, maar verankering nog kwetsbaar

dinsdag 17 maart 2026

Sport en bewegen worden door veel gemeenten ingezet om doelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) te behalen, vooral voor een gezonde leefstijl en vitaal ouder worden. Uit recent onderzoek van het Mulier Instituut blijkt echter dat de structurele borging van deze inzet nog kwetsbaar is. Terwijl samenwerking toeneemt, blijven andere doelen zoals mentale gezondheid en gezonde leefomgeving minder concreet ingevuld.

In de gemeentepraktijk koppelen beleidsmakers sport en bewegen vooral aan de GALA‑doelen gezonde leefstijl en vitaal ouder worden, waar ze duidelijke kansen zien om actie te ondernemen. Dit sluit aan bij eerdere analyses van gemeentelijke plannen die aantonen dat deze thema’s het vaakst worden genoemd als koppelpunt voor sport‑ en beweegactiviteiten. Tegelijkertijd blijft de rol van sport bij het terugdringen van gezondheidsverschillen, versterken van de sociale basis en mentale gezondheid vaak minder expliciet beschreven, ondanks dat beleidsmedewerkers erkennen dat sport hiervoor waarde kan toevoegen.

Samenwerking en verbinding

Het GALA heeft de samenwerking tussen sportafdelingen en andere gemeentelijke domeinen zoals gezondheid en welzijn versterkt. Buurtsportcoaches spelen hierin een verbindende rol tussen uitvoering en bewoners, wat de integrale aanpak bevordert. Echter, omdat veel initiatieven tijdelijk worden gefinancierd vanuit GALA‑middelen, ontbreekt het op dit moment aan zekerheid dat succesvolle acties op de lange termijn blijven bestaan zodra de speciale financiering afloopt.

Verder blijkt uit de interviews en vragenlijsten onder beleidsmedewerkers dat samenwerking over domeinen heen niet altijd vanzelfsprekend is: bijvoorbeeld tussen sport en ruimtelijke ordening blijft de uitwisseling van plannen en concrete acties een knelpunt. Voor een meer duurzame impact op gezondheid en leefomgeving adviseren onderzoekers gemeenten om niet alleen de intenties te verbreden, maar ook de borging van sport‑ en beweeginzet structureel te verankeren in lokaal beleid.

Het volledige rapport lees je op de website van het Mulier Instituut >>

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Toolkit helpt jongeren mee te laten denken over sport en bewegen

9 okt om 08:26 uur

Hoe zorg je dat jongeren tussen de 12 en 18 jaar niet alleen meedoen, maar ook meedenken over sport- en…

Lees verder »
flash_onNieuws

Rotterdam eerste stad in Nederland met Global Active City-label

30 sep om 08:16 uur

Rotterdam heeft als eerste stad van Nederland het internationale Global Active City-label ontvangen. Het label…

Lees verder »
descriptionArtikel

Inclusief buitenspelen: 40 procent van de gemeenten loopt achter

29 sep om 11:52 uur

Toen de 9-jarige Mason de nieuwe speelplek bij hem in de buurt voor het eerst zag, was hij dolblij. Dankzij een…

Lees verder »
flash_onNieuws

Afstand telt, maar mensen met een beperking ervaren meer belemmeringen

28 sep om 11:24 uur

Voor de meeste Nederlanders is afstand de belangrijkste reden dat alledaagse voorzieningen slecht bereikbaar…

Lees verder »
descriptionArtikel

Elke procent meer beweging is goud waard voor de gemeentekas

16 sep om 13:00 uur

Een euro investeren in een beweegvriendelijke buurt levert méér op dan gezondere inwoners alleen het scheelt…

Lees verder »
flash_onNieuws

RIVM geeft ministeries handvatten voor nieuw sport- en beweegbeleid

15 sep om 13:30 uur

Het huidige sport- en beweegbeleid in Nederland loopt eind dit jaar af. Met het oog daarop heeft het RIVM, in…

Lees verder »
descriptionArtikel

Tien koppelkansen voor een groenere, koelere en beweegvriendelijkere wijk

8 sep om 10:51 uur

Een beweegvriendelijke openbare ruimte hoeft niet alleen over bewegen te gaan. Door gezondheid, leefbaarheid en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Woningbouw vraagt overal om meer ruimte voor sport

7 sep om 10:27 uur

Leiden zet breed in op sport, bewegen en spelen: met Vitality Clubs in vrijwel elke wijk, nauw contact met…

Lees verder »