Speel-, sport- en beweegbeleid moet iedere inwoner in Vught laten bewegen

Tekst: Laura Vliek 

In Vught sporten de inwoners veel als je dit vergelijkt met de landelijke cijfers. “We zijn natuurlijk heel blij dat de inwoners van Vught wekelijks sporten. Winst is vooral te behalen op het gebied van bewegen, daar willen de deelname vergroten de komende jaren”, vertelt Steenhuis. De grootste winst is te behalen bij jonge kinderen, signaleert ze. Die groep voldoet minder aan de beweegnorm dan volwassenen. “Waar dat aan ligt, weten we niet. Maar we vermoeden dat veel zitten, op school én in de vrije tijd, hier een rol in speelt.” 

Beleid rust op drie pijlers 

Het speel-, beweeg- en sportbeleid van Vught is gestoeld op drie pijlers: hardware, software en orgware. Deze drie moeten goed op elkaar zijn afgestemd om het beweeggedrag te maximaliseren.  

“Binnen de hardware focussen we ons voornamelijk op de infrastructuur rondom sporten, spelen en bewegen”, legt Steenhuis uit. “Als je bijvoorbeeld objectief kijkt naar het aantal speeltuinen zitten we omgerekend per inwoner wel op het landelijk gemiddelde. Wel hebben we ook onderzocht hoe de inwoners de speeltuinen in Vught ervaren.”  

De gemeente bevroeg daarvoor de inwoners onder andere over de hoeveelheid, de bereikbaarheid en veiligheid van de speeltuinen. ”Het verschilde wel per inwoner hoe ze dit bekeken. De meerderheid is tevreden over de hoeveelheid speeltuinen. En ook de verdeling en bereikbaarheid van speeltuinen door de gemeente heen en de veiligheid van de speeltoestellen is gelukkig naar tevredenheid van de inwoners.” 

Wel is er veel uitdaging op het gebied van variatie, zo blijkt uit de bevindingen van de bewoners. Steenhuis: “Daarom werken we vanuit het beleid ook met de zogeheten ‘Schijf van 10’. Dit is een model van tien grondvormen van bewegen die belangrijk zijn voor veelzijdig bewegen. In onze voorzieningen brengen we variatie, voor zowel jong als oud, zodat er niet te eenzijdig bewogen wordt.” 

Positieve ontwikkelingen 

Op het gebied van voorzieningen voor bewegen zet de gemeente Vught ook aanzienlijke stappen. “In 2020 hebben we een masterplan bewegen in de openbare ruimte opgesteld. Daar zit een heel uitvoeringsprogramma aan vast. Dit jaar zitten we in het laatste jaar van het programma.” 

Vught heeft binnen dit programma onder andere diverse grote locaties aangelegd, waar gecentreerd het bewegen in de openbare ruimte uitgevoerd kan worden. Daarnaast zijn er dertien beweegroutes. Dit zijn wandelroutes waarin verschillende beweeg- en speelaanleidingen zijn aangebracht.  

“Ook daarin proberen we zoveel mogelijk variatie aan te brengen en ervoor te zorgen dat het voor alle leeftijden geschikt is”, vertelt Steenhuis. “De komende jaren blijven we hier ook nog in investeren. Een aantal beweegroutes is gekoppeld aan zorginstellingen of ouderenvoorzieningen, zodat juist ook ouderen gebruik kunnen maken van de beweegroutes.” 

Motiveren en begeleiden 

Een tweede pijler is de software. Hierin gaat het hierin vooral om motivatie:  enthousiasmeren en aansporen tot het bewegen en spelen en zorgen voor begeleiding hierbij. “Dit richt zich zowel op kinderen als volwassenen, al is het bij die tweede groep wat lastiger. Je moet veel tijd in investeren om het van de grond te krijgen. Bij elke locatie die wij realiseren, zorgen onze buurtsportcoaches voor een activeringsprogramma. Ze organiseren dan bijvoorbeeld uitlegmomenten van de toestellen. Verder gaan ze een behoefteonderzoek uitzetten, omdat we merken dat het lastig is om de mensen daadwerkelijk naar de activiteiten te trekken.” 

Maatwerk 

Pijler drie is de orgware. Hierbij gaat het er bijvoorbeeld om dat de direct omwonenden van een nieuwe speel- en beweeglocatie betrokken worden bij het ontwerp. “Zo hebben we laatst overleg gehad met omwonenden in een qua inwoners relatief oude wijk. Hieruit kwam naar voren dat ze, naast beweegmogelijkheden voor zichzelf, het ook fijn zouden vinden als hun kleinkinderen een aantal speelmogelijkheden zouden hebben. Dit zijn van die zaken die heel zinvol zijn om uit zo’n overleg te halen. Het is altijd per locatie specifiek, dus echt maatwerk. Dit is in onze optiek niet meer dan logisch. Je kunt maar beter zorgen dat het naar wens is, zodat het ook echt gebruikt wordt.” 

Altijd ruimte voor verbetering 

Vught is op de goede weg als het gaat om het bewegen en spelen. “Wel willen we benadrukken dat ook bij ons zeker nog verbeterpunten zijn aan te brengen. Eén daarvan is dus het realiseren van genoeg variatie in de speeltoestellen. Natuurlijk blijven we ook de zaken die nu goed gaan voldoende monitoren, om zo tijdig te signaleren als er ergens verbeteringen in aangebracht dienen te worden”, besluit Steenhuis.  

Dit artikel is verschenen in BuitenSpelen digimagazine 'Kind in de Stad. Open het magazine om meer interessante artikelen te lezen.