Natuurspeeltuin De Hoef: spilfunctie in nieuwbouwwijk

maandag 7 januari 2019

timer 5 min

Natuurspeeltuin De Hoef, in Hoge Weide in Leidsche Rijn, vervult een spilfunctie in de wijk. Buurtbewoners beheren deze speeltuin, die toegankelijk is voor kinderen met een beperking.

“De participatie vanuit de buurt is enorm. Vanaf de allereerste fase van de planvorming zaten buurtbewoners aan tafel en hebben zij bijgedragen aan de realisatie van deze samenspeeltuin”,zegt Mohamed Rahman, algemeen directeur van Speelplan BV in Almere. “Die betrokkenheid heeft zich uitbetaald: we hebben met z’n allen iets heel moois gemaakt.”Afgelopen najaar is de speeltuin opengesteld voor publiek. In maart 2019 volgt de officiële opening door de wethouder.”

Oneindig divers speelplezier

Metheuvels, bomen, verstopplekken en veel, heel veel natuurlijk spelen, is het voormalige boerenerf omgetoverd tot een zeer aantrekkelijke speeltuinmeteenbovenwijkse functie. Je treft er een 30 meter lange kabelbaan, je kunt er skelteren, voetballen, klimmen –er is een rolstoelwip, diverse glijbanen, picknickplekken, een zand- en waterspeelplaats,trampolines, wilgentunnels en zelfs een amfitheater. Dit alles voor een deel ingekaderd in een omheining van schanskorven met keien.

Onderdeel van de natuurspeeltuin is een speeltuingebouw, eenvoormalige hooiberg die in opdracht van BOEI is herbouwd tot activiteitenruimte met horeca (theehuisje). Sociale dienstverlener Matthias Zorg gebruikt het theehuisje voor hun dagbesteding, om taarten te bakken. Daarnaast houdtzijhet groen in de speeltuin onder controle.

Wijkverbindend

Boerderij De Hoefis door de ruimte en ligging uitgegroeid tot een sociaal betrokken en wijkverbindende partij die de omliggende buurten een breder palet aan voorzieningen geeft en die de levendigheid en vitaliteit van dit deel van de stadvergroot. De sterke binding van woon-, zorg- en cultuurfuncties die in de boerderij niet naast elkaar opereren, maar met elkaar verweven zijn- isdoor de aanleg van de natuurspeeltuin verder versterkt.

Noodzaak van participatie

Dat de natuurspeeltuin zo’n succes is geworden is vooral te danken aan de participatie door bewoners;Mohamed Rahman wees daar al eerder op. De sociaal makelaar van DOENJA Dienstverlening nam hierin het voortouw. Na een startoverleg met o.a. Gemeente Utrecht(Maatschappelijke Ontwikkeling), Utrechtse Vastgoed Organisatie (U.V.O.), Wijkbureau Leidsche Rijn, en Bureau NegenTien werd een stuurgroep gevormd, met daarin Boerderij de Hoef, Wijkbureau Leidsche Rijn, Ontwikkelingsbureau NegenTien.

De stuurgroep organiseerde een grote buurtbijeenkomst om de bewoners kennis te laten maken met de speeltuinplannen. De noodzaak om bewoners te mobiliserenwaséén van de aanbevelingen in het grootstedelijk onderzoek van speeltuinen in Utrecht. Utrecht stimuleert de verzelfstandiging van speeltuinen en schuift eigendom en beheer door naar stichtingen en bewoners.Om die transitie succesvol te laten verlopen,adviseert het onderzoek dat er ‘vanuit het hart van de speeltuin gewerkt moet worden’:de betrokken groepkreegde ruimte om een visie te ontwikkelen, waarbij aan de standaard kwaliteitseisen van de Utrechtse speeltuinen moest worden voldaan.

Overweldigend en inspirerend

De bijeenkomst voor bewoners was een succes. Boerderij De Hoef, die flink had bijgedragen aan de werving, had een informatiemarkt ingericht, wat erg goed werkte. In totaal gaven 53 bewoners zich op om verder mee te denken en mee te doen. Voorafgaand aan deze eerste bijeenkomst was al besloten dat het een natuurspeeltuin zou worden. Tijdens de tweede bewonersbijeenkomst, waar Speelplan als ontwerper en procesbegeleider werd voorgesteld, konden bewoners zich inschrijven in werkgroepen: Ontwerp, Beleid, Beheer, Veiligheid en Activiteiten.

Aafje Meijer, ontwerper, Paul van Roomen en Johan Hendriks, uitvoeringsbegeleiders,legden het proces uit en besprakenontwerpaspecten van een speeltuin. De werkgroep Ontwerp toonde op een vervolgbijeenkomsteen schetsontwerp, een ruimte-indeling met leeftijdscategorieën, gewenste spelvormen en padenstructuur. Ook presenteerde de werkgroep een aantal concrete wensen en voorstellen voor de invulling.Hierkonden alle aanwezigen ook nog reacties en aanvullingen op geven.

Speelplan ontfermde zich over deze informatie: “Het schetsontwerp van de werkgroep isverwerkt tot het uiteindelijke ontwerp, voor ons is die input heel erg belangrijk geweest.Tijdens alle bijeenkomstenwas de betrokkenheidoverweldigend en zeer inspirerend. Het gaf ons heel veel energie, om echt iets heel moois te maken.Ook tijdens de realisatie hebben bewoners zich ingezet voor de speeltuin: op 20 oktober – de dag van de officieuze opening – heeft een groot aantal bewoners en kinderen geholpen bij het vlechten van de wilgentunnels.”

WorkshopSpeeltuinbende

Omdat de natuurspeeltuin voor iedereen toegankelijkwilzijn, organiseerde Speelplan voor de bewoners ook nog een workshop inclusief spelen,verzorgd door de Speeltuinbende (www.speeltuinbende.nl).Bewoners leerden te kijken door een ‘inclusieve bril’, waarbij de opdracht was: kijk bij het maken van inrichtingsplannen door deze bril en vraag je af hoe een kind met een beperking gebruik zou maken van de speeltuin.Op die manierwerd het mogelijkeen samenspeeltuin te realiseren: een plek waar iedereen welkom is.

Beheer

Gaande het proces kreeg Elly Stoffels, een voormalig onderwijzeres, een belangrijke rol. Ze coördineerde de werkgroepen en werd aangesteld als beheerder van de natuurspeeltuin. “Dat iséénvan de pijlers van het succes. Elly is voor ons een aanspreekpunt en vormt een directe verbinding met boerderij De Hoef, opdrachtgever en eigenaar van de speeltuin.

Door de activiteiten die ze organiseert, met als spil het theehuisje, is de speeltuin heel snel verankerd geraakt in de buurt. De natuurspeeltuinwordt – ook door de intensieve participatie door bewoners – gedragen door de wijk. En dat is wat we van begin af aan voor ogen hadden. Iedereen is erg blij met deze natuurspeeltuin; een onmisbare schakel in de sociale cohesie van HogeWeide.”