Kinderparticipatie in Hoorn: ‘Kinderen zijn de baas’

Blaak heeft het zo vaak zien gebeuren. “Kinderen mogen meepraten over de inrichting van een speelplek. Ze krijgen twee ontwerptekeningen van een extern bureau voorgelegd en daar mogen ze in wegstrepen wat ze niet leuk vinden, en ze krijgen ruimte om wat toe te voegen. Ik noem dat consultatie. Dat is geen participatie. Je moet kinderen van begin af aan meenemen. Ga met ze naar het braakliggende terrein waar de gemeente wat mee wil qua spelen, en zet ze aan het werk. En je geeft ze de opdracht mee: jullie bepalen hoe het eruit komt te zien. Laat ze tekeningen maken over hoe het eruit moet zien.” Die aanpak werkt uitstekend, heeft Blaak ervaren. Hij pakt er een voorbeeld bij: natuurspeeltuin het Boezelbos op de grens van Hoorn en Blokker. 


“We zijn met drie BSO-klassen gaan kijken op het terrein. Er was nog niks. We hebben ze schilderspullen gegeven, daar zijn hele mooie ontworpen uit voortgekomen. De rest van de school is toen gevraagd om de beste ideeën eruit te halen en het mooiste ontwerp te kiezen. Alles samen met de kinderen was ook nadien steeds het uitgangspunt. Dat betekent dat we ook naar de uitvoering en het beheer en onderhoud zijn gaan kijken, met de kinderen. Dat geeft een enorm betrokkenheid en kinderen voelen zicht verantwoordelijk voor wat er met hun natuurspeeltuin gebeurt. Ze hebben meegeholpen met planten en hun ouders hebben een muurtje gemetseld. Door kinderen op deze manier te betrekken bij de inrichting van de leefomgeving – daar komen de mooiste dingen uit voert. En wat misschien nog wel belangrijker is: die betrokkenheid bij de eigen leefomgeving gaat een leven lang mee.” 

10.000 euro cheque 

Voor het ontwerp  en uitvoering van een natuurspeelplaats elders in hoogbouwwijk de Grote Waal in Hoorn pakte Blaak het anders aan. “De kinderen van de Jules Verne School kregen een cheque van 10.000 euro in handen. Te besteden aan de inrichting van een natuurspeelplaats. Wij hebben verder onze mond gehouden. De kinderen benoemden een bestuur met voorzitter, secretaris en penningmeester. Ze zetten allerlei procedures uit. Alle kinderen maakten een ontwerp. Ze bedachten zelf een naam en ontwierpen een logo. En samen met hun ouders hebben ze het uiteindelijke ontwerp ook daadwerkelijk uitgevoerd. De hele buurt kwam in beweging, iedereen deed mee. De winst van deze aanpak is niet alleen dat de buurt er een prachtige plek bij heeft gekregen maar ook dat niemand, met slechte bedoelingen,  er met z’n tengels aan durft te komen. Het vandalisme is nihil.”   

Gemeente 

“Als jeugdwerker zet je jezelf, zoals bij de Jules Verne School, aan de zijkant. Je staat echt aan de zijlijn want de kinderen willen dat. Dat is best spannend. Maar bij onze participatieprojecten in Hoorn is dat altijd heel goed gegaan. Ook bij de Jules Verne School. Wat helpt is dat de gemeente vierkant achter onze aanpak staat. Het speelbeleid van de gemeente maakt ruim baan voor natuur op speelplaatsen. Daar is budget voor vrijgehouden. Voorafgaand aan een participatieproject staat het te besteden bedrag vast. Dat is een van de voorwaarden om een participatieproject te laten slagen. Je moet heel goed weten wat je kunt besteden. Maar het allerbelangrijkste voor het welslagen zijn natuurlijk de kinderen. Blijf met ze in gesprek en luister goed naar wat ze willen. De kinderen zijn de baas!”