Kinderparticipatie: de keuze is aan jou!

maandag 30 november 2020

timer 7 min

De tijd waar we nu in leven zal de geschiedenisboeken in gaan; de wereld is in de ban van een dodelijk virus. Met de tweede golf van nu, reist de vraag wanneer we weer terug kunnen naar het normaal? Kunnen we überhaupt ooit terug naar het oude normaal, of leven we toe naar het nieuwe normaal? Allemaal vragen die bij mij opkomen en mogelijk ook bij jou. Vragen waar we voorlopig geen antwoord op krijgen. Een tijd waarop we ons niet hadden voorbereid en waarin we moeten roeien met de riemen die we hebben. Daarom sta ik even stil bij het hier en nu. Hoe kunnen we nu onze participatie met bewoners en kinderen (re)organiseren?

In de rubriek BuitenSpelen Kidspanel is het woord aan de kinderen. Hoe ervaren zij van hun speelruime? Voldoet de speelplek aan hun wensen? Speelruimteontwerper Eelco Koppelaar observeert en interviewt kinderen, waarna hij zijn bevindingen vertaalt naar concrete tips. In verband met Corona in deze editie geen bezoek aan een speelplek, maar Eelco’s visie hoe we in deze tijd kinderen kunnen blijven betrekken bij inrichting van hun speelruimte. Lijkt het je leuk om in de volgende editie Kidspanel gaat over een speelplek van jou, mail dan naar wijnand@acquirepublishing.nl.

Mogelijk is de situatie nu je dit artikel leest, alweer anders dan toen ik het schreef. Daarnaast is ook duidelijk geworden dat de overheid nu regionaal extra richtlijnen inzet. Dit maakt organisatie van participatietrajecten lastig. Wat vandaag kan, kan volgende week misschien niet meer. Maar dat mag geen excuus zijn om niet aan participatie te doen. Juist in de tijd waarin men meer thuis is, en daarom meer bewust is van zijn of haar eigen leefomgeving, is het belangrijk om burgers te betrekken bij projecten. Omdat de richtlijnen voor kinderen ruimer zijn, biedt dat kansen om hen actief te betrekken bij speelprojecten.

Participatie steeds meer online

De afgelopen jaren speelt de participatie van bewoners zich steeds meer online af. Nu het in coronatijd nog minder gewenst is om in groepen bij elkaar te komen, lijken participatietrajecten nog meer te verschuiven naar online platforms en (social) mediakanalen. Hierin valt op dat deze trajecten worden opgezet door volwassenen, die denken als volwassenen en daarmee vooral de volwassen buurtbewoners bereiken. Nu ook de kinderparticipatie steeds meer verschuift richting digitale participatie, is het nog belangrijker goed na te denken hoe je de doelgroep van kinderen bereikt.

Borden

Een voorbeeldproject in gemeente Montferland laat zien hoe je zo’n participatietraject in zou kunnen richten. De gemeente had op voorhand redelijk goed nagedacht over de aanpak. Er waren borden geplaatst op de speelplek (zie bijstaande foto – red.). Daarop werd aangegeven dat de speelplek een nieuwe inrichting zou krijgen met daarbij een oproep (en een url) om mee te denken. Een mooie manier die succesvol was en een groot deel van de vaste bezoekers van de speelplek had bereikt.

Online enquête

Aan het begin van het traject kon iedereen middels een online enquête input leveren. Vervolgens ontving elke persoon die online zijn gegevens had achtergelaten, een persoonlijke uitnodiging voor inloopmiddag op de speelplek zelf. Deze uitnodiging werd in de buurt ook onderling doorgestuurd. Zo bleek dat niet iedere bezoeker het bord had gezien of de enquête had ingevuld. Dit illustreert dat niet altijd alle omwonenden op één manier worden bereikt. Desondanks werd gedurende het proces het bereik steeds groter en het draagvlak steeds breder.

Inloopmiddagen

De inloopmiddagen boden een mooie gelegenheid om direct met kinderen in gesprek te gaan. Daar waar ze ontwerptekeningen en plattegronden niet altijd goed begrijpen, konden zij op de speelplek zelf laten zien wat zij waar wilde hebben. Andere kinderen leverden een tekening in. Voor hen betekende het veel dat zij hun tekening direct bij de ontwerper konden inleveren en uitgebreid mochten vertellen wat zij hadden getekend. Maar nog mooier was dat, terwijl wij met ouders en omwonenden in gesprek waren, konden zien hoe de kinderen gebruik maakten van de speelplek en hoe ouders daarin het gedrag van hun kinderen stuurden of corrigeerden. Ook dat was waardevolle informatie die je anders als ontwerper niet snel krijgt.

Coronaproof-participatiemoment

In deze tijd van corona biedt een inloopmiddag op klein schaal mooie kansen als coronaproof-participatiemoment. Want door de inloop per speelplek te organiseren, decentraal, vindt de inloopmiddag bijna als vanzelf in kleinere groepen plaats. Je bent in de buitenlucht, je kunt volwassenen sturen om afstand houden en waar nodig hun gedrag aan te passen, terwijl kinderen meer vrijheid hebben.

Juiste doelgroep

Punt van aandacht blijft wel het bereiken van de juiste doelgroep. Bij online enquêtes merken wij dat deze veelal door ouders of door kinderen met hun ouders worden ingevuld. Wat je wilt is dat kinderen onafhankelijk van hun ouders de enquête invullen. Maar dat gebeurt maar weinig. De doelgroep zelf wordt daarmee niet altijd bereikt.

Misschien wordt niet de juiste snaar geraakt om hen te motiveren en/of activeren. Binnen de meeste gemeenten bestaat wel dat contact heeft met jongeren en kinderen. Daar zou je een beroep op kunnen doen. Buurt- en sportcoaches, jongerenwerkers, kinderraad en kinderburgemeesters kunnen zo een verbindende schakel zijn, zowel in de communicatie als in de participatie zelf. Zij spreken de taal van jongeren en formuleren vragennet even iets anders dan volwassenen. Daarnaast kennen zij veel jongeren en weten wie de sleutelfiguren zijn. Zij kunnen hen gemakkelijk persoonlijk benaderen wat de betrokkenheid verhoogt.

Tips van Eelco

Persoonlijke communicatie is de sleutel om de doelgroep te benaderen en te activeren. Maak hiervoor gebruik van bestaande netwerk om de doelgroep op de juiste wijze en met de juiste toon te benaderen. Gebruik hiervoor niet meerdere mediakanalen, want net als bij marketing zijn herhaling van de boodschap en de mediamix cruciaal. Laat participatie niet slechts één moment zijn, maar zorg voor betrokkenheid in het hele ontwerpproces. Je bouwt daarmee een netwerk op rondom de speelplek en samen geef je invulling aan de speelplek.