Jantje Beton Speelwijken in Leeuwarden en Tilburg

Speellinten in Huizum

Als ze de voordeur uitlopen moeten kinderen zich volwassen gedragen. Het is druk op stoep en straat. Het is uitkijken geblazen. Pas in de speeltuin kunnen ze echt kind zijn. Daar wil Leeuwarden in de wijk Huizum vanaf. Het kind moet onbezorgd achter zich de voordeur kunnen dichttrekken. Uiteindelijk moet het een soort spinnenweb worden. Allerlei speellinten die in het wijkpark samenkomen. Vanaf de Johan Friso school kunnen kinderen pakweg 45 minuten druk zijn op het speellint met speelse obstakels en een zebrapad in tijgervorm.

Verkeersveilig en Sociaal

Tineke Thijsseling, projectleider speelruimtebeleid van de gemeente Leeuwarden: “Verkeersdeskundigen hebben geobserveerd bij die oversteek en constateren dat verkeer langzamer is gaan rijden sinds dit ‘zebrapad’ er ligt. Terwijl het geen enkele juridische status heeft.” Op weg komen kinderen ook blokken tegen met evenwichtsoefeningen en is er een bosje met speelaanleidingen dat zo populair is dat planten er al weg zijn gespeeld. Thijsseling: “Wat je vooral merkt, is dat er een soort trots begint terug te keren onder de wijkbewoners. Als vanzelf gaan kinderen nu al naar buiten om te spelen waardoor de wijk gezelliger wordt.

Jeugdparticipatie

Wat een belangrijke rol heeft gespeeld, is dat kinderen zelf meegedacht hebben bij het ontwikkelen van de speelaanleidingen.” Eigenlijk wil Leeuwarden geheel Child Friendly City worden en ook in andere wijken speellinten aanleggen. Vooralsnog ontbreken daar de budgetten voor. Jammer vindt Thijsseling, want het kost niet de hoofdprijs, terwijl de effecten groot zijn. “We hebben tijdens het congres van Child Friendly Cities in Zagreb een video laten zien van hoe we het hier aanpakken. Dat werd alom bejubeld en er is veel vraag naar hoe we dat hier hebben gedaan.”

Integrale samenwerking essentieel

Nijha is architect en inrichter van de nieuwe speelwijk. Wat is directeur Frank Hulleman opgevallen bij de aanleg? “Nauwe samenwerking met onder andere de afdelingen verkeer, beheer en ontwerp van de gemeente Leeuwarden, heeft het mogelijk gemaakt om samen tot iets vernieuwends te komen. Deze samenwerking is essentieel geweest om bijvoorbeeld het survivalpad te realiseren. Omdat kinderen uit de wijk betrokken zijn geweest bij ontwerp, realisatie en uitvoering, herkennen ze hun eigen ideeën in het eindresultaat en zijn ze ambassadeurs geworden van het survivalpad.”

Dynamisch ontwerpen

Bewegen is volgens Hulleman meer dan spelen en dus gaat bewegen in de wijk verder dan aanleggen van speelplekken. “Jong en oud leeft, woont en beweegt in de wijk. Bewegen in de leefomgeving heeft dus geen leeftijdsgrens. Een wijk is ook aan verandering onderhevig. Bewoners groeien op en de wijkpopulatie verandert. Om bewegen in de wijk te stimuleren moet je rekening houden met deze veranderingen en ontwerpen voor de gebruiker van vandaag én morgen.”

Spelen en ontmoeten in Tilburg

De herinrichting van Huizum is een sluitstuk van een heel voorlopend traject. De ideeën van Leeuwarden zijn vervolgens meegenomen in de Jantje Beton pilots: Vrij buitenspelen in de wijk. Verspreid over vier steden in Nederland (Den Helder, Tilburg, Leeuwarden en Gouda) worden wijken zo aangepakt dat kinderen beter kunnen spelen in de buurt. De wijk Stokhasselt in Tilburg is net als Huizum in Leeuwarden al ver met de inrichting. Grijze flats zijn over een oppervlakte van 360 m2 beschilderd. Drie schoolpleinen zijn opnieuw ingericht en in de wijk is een oversteekplek aangepakt zodat kinderen makkelijker kunnen bewegen door de wijk.

Herinrichting centraal Midden Brabant Park

In het centraal gelegen Midden Brabant Park is aangepakt is een logische link gemaakt met de kinderboerderij, een levensgrote artistieke neushoorn geplaatst die dient als ontmoetingspunt en totempaal en het park is ingericht voor natuurlijk spelen. Miranda Verburg van Jantje Beton: “Je ziet dat het een ontmoetingsplek is geworden. Hele families gaan er op de foto.” Ook de vijver is erbij betrokken als speelgebied. In 2013 wordt de herinrichting afgerond.

Sociale cohesie

Verburg zegt dat over de effecten dat die nu al meetbaar zijn: “Kinderen komen nu door de hele wijk, mede door het opheffen van de oversteekbelemmering. En er is meer sociale cohesie in de wijk. Er is een MKB bedrijf dat verf heeft geleverd voor de schilderingen en een ander bedrijf heeft goedkoop steigers geleverd voor het beschilderen. Eén school is nu dagelijks aan het papierprikken om de wijk schoon te houden. Door de herinrichting van de schoolpleinen zien we nu zelfs hele families spelen. Voorheen was dat toch echt alleen voor de allerkleinsten.”