9 tips voor een bespeelbare buurt

maandag 19 september 2016

timer 4 min

Hoe maak je een buurt prettig voor kinderen om te spelen, te sporten en te bewegen? Het blijkt daarbij niet in de eerste plaats te gaan om het maken van specifieke speelplekken maar vooral om voldoende bewegingsvrijheid, waarbij er zo veel mogelijk in de (eigen) straat of buurt te beleven valt. Pas in tweede instantie komen speelplekken en speeltoestellen aan bod.

In het pas verschenen ‘Prettige Plekken, Handboek Mens & Openbare ruimte’ worden concrete richtlijnen gegeven voor kindvriendelijkheid op buurtniveau vanuit het oogpunt van de gebruiker, in dit geval het kind. Wat willen kinderen eigenlijk? Dat is grof gezegd vrijheid, verwondering en ontmoeting. Vrijheid om zelfstandig te bewegen, verwondering om zijn of haar omgeving te ontdekken en nieuwe dingen te leren en ontmoeting, vooral met leeftijdsgenootjes.

Tip 1. Begin met de verkeersmaatregelen

De gewenste bewegingsvrijheid van kinderen wordt maar al te vaak beperkt door het aanwezige autoverkeer. Voor een kind heeft een autovrij gebied of straat of eventueel een woonerf de voorkeur. Zelfs 30-km-zones kunnen nog onveilig zijn. Immers: een straat waar 30 km gereden wordt, kun je niet ‘blind’ oversteken zonder het risico op een aanrijding. Zorg in dat geval voor brede trottoirs van minimaal drie meter.

Tip 2. Kijk naar spreiding en grootte van alle openbare ruimte

Zijn er pleintjes, parken en plantsoenen die relatief dicht bij de woning (maximaal 150-200 meter) liggen, goed bereikbaar zijn en voldoende groot om te bespelen? Kijk dan of ze met relatief kleine ingrepen (beter) geschikt kunnen worden gemaakt om te spelen.

Tip 3. Hou verkeersveiligheid en sociale veiligheid in het oog

Voorwaarde voor een goed gelokaliseerde speelplek is dat er geen drukke verkeersweg hoeft te worden overgestoken om er te komen . Wat betreft sociale veiligheid moet er vanuit minstens twee woningen zicht op de plek zijn en bij voorkeur ook vanaf voorzieningen. De loop- of fietsroutes naar de speelplek moet uiteraard veilig zijn; in het zicht, niet langs ‘enge bosjes’ en in de winter verlicht.

Tip 4: Zorg voor zon en schaduw

In het voor- en najaar is het fijn als een speelplek in de zon ligt maar zorg ook voor voldoende schaduw van een of meerdere bomen, want in de zomer kan het snel te heet worden om nog actief bezig te zijn op een sport- of speelplek.

Tip 5. Begin niet met de toestellen maar met de vrije ruimte

Ga een speelplek pas inrichten als er voldoende vrije ruimte is (gerealiseerd), want kinderen willen vrijheid en dus ruimte om te rennen, tikkertje te spelen of zich te verstoppen.

Tip 6. Verhard een groot deel van de beschikbare vrije ruimte

Veel kinderen en vooral meisjes bewegen ‘op wieltjes’: rolschaatsen, fietsjes of steps. Ook voor hinkelen en touwtje springen is verharding nodig. Hoogteverschillen of een kleurrijke (gladde!) ondergrond nodigen uit tot variatie in spelen.

Tip 7. Kies passende en uitdagende speeltoestellen

Plaats de gekozen speeltoestellen altijd zodanig dat er zoveel mogelijk vrije ruimte over blijft. Veel standaard toestellen, zoals speelhuisjes, wipkippen of lage glijbaantjes, zijn voor kinderen vanaf een jaar of acht te kinderachtig. Voor de wat oudere kinderen die graag samen buiten spelen, kunnen er sportveldjes of uitdagende grote schommels en glijbanen komen.

Tip 8. Maak van speelplekken en sportveldjes ontmoetingsruimtes

Combineer, indien er voldoende ruimte is, sport met spel en groen. Zorg daarbij voor veel en comfortabele zitgelegenheid zodat ouders een oogje in het zeil kunnen houden en desgewenst in contact kunnen komen met andere ouders. Voor kinderen zelf zijn bankjes ook fijn als ze willen uitrusten tijdens het spelen of willen kletsen.

Tip 9. Ontwerp vanuit de ooghoogte van kinderen

Juist bij kinderen moet het ontwerpen vanuit de helikopterview worden vermeden. Bedenk wat een kind op de betreffende plek zou willen zien, voelen, ruiken en beleven. Dat kan verrassende inzichten opleveren!

Dit artikel van Kyra Kuitert en Rosemarie Maas verschijnt in de derde editie van BuitenSpelen, die uitkomt op 30 september. Het thema van deze editie is Stadskinderen. Word nu lid en lees BuitenSpelen in onze online bibliotheek.

Auteurs: Kyra Kuitert en Rosemarie Maas