Angst en apps

Kijk naar een gemiddeld gym- of speellokaal op een doorsnee basisschool. Wat zien we? Decennia-oude houten wandrekken. Zelden gebruikt omdat docenten het onhandig vinden. Kinderen vinden het stom om mee te spelen. Keertje omhoog en omlaag rennen via de oude houten banken, nou toe dan maar. Echte passie ontbreekt. Of het moet zijn die ene keer per jaar dat er apenkooi gespeeld mag worden. Inrichting van speel- en gymzalen is vaak truttig en ouderwets. Voor een schoolplein geldt vaak hetzelfde. Als er al toestellen staan, worden ze hooguit een keer vervangen.

Doordachte visie ontbreekt

Maar een doordachte visie (wat doen we in de klas wat we ook buiten kunnen doorzetten, wat doen we in de gymzaal wat ook buiten kan, waarom kies je bepaalde toestellen?) is er zelden. Uit eigen praktijk ken ik volgend voorbeeld. Een basisschool moest een aantal speeltoestellen op het schoolplein vernieuwen. Er werd een plan gemaakt met wat meer uitdagende toestellen, zoals een stijve mini-trampo. De kritiek was niet van de lucht. Dat was toch wel heel gevaarlijk. Kinderen zouden eens kunnen vallen. Angst domineert. Nee hoor, terug naar het tuimelrek en maximaal een zandbak. Zucht.

Telefoons neer

Groen is ook niet onomstreden. Ja, er zijn voorvechters die echt wel het goede met het kind voorhebben en graag groen spelen stimuleren. Het gros van de docenten vindt het echter maar zo zo. Kinderen worden vies, ze kunnen zich verstoppen in de bosjes, prikken aan struiken….. Ga zo maar even door. En dan moet je als docent natuurlijk in de benen komen. En ik zat net zo lekker mijn app-jes op de iphone door te nemen. Moet ik toch weer een vieze broek afborstelen.

Cynisme? Een beetje. Maar ook realisme. Er zijn echt goede voorbeelden, maar ook veel slechte. Ik constateer slechts heel zelden dat er speelbeleidsplannen op basisscholen zijn. Dat er nagedacht wordt over hoe spelen binnen en buiten geïntegreerd kan worden en dat geïnvesteerd wordt in voorzieningen waar een plan achter zit. De zoek/vervang modus is leidend in plaats de denk na/investeer zinvol modus. Ook het feit dat je subsidie krijgt. Da’s best handig, maar zou nooit leidend mogen zijn. Zonder een idee erachter is investeren zinloos en helpt het nooit om kinderen meer te laten bewegen. De weg zou moeten zijn: neem in schoolplannen op hoe je met bewegen en spelen omgaat. Wat zijn je (liefst meetbare) doelen. Hoe richt ik de omgeving erop in en wat heb ik nodig. Aandacht en actie! Dat is wat anders dan Angst en Appen. Ik laat me graag overtuigen dat het anders is. Dat onderwijzend Nederland wel nadenkt over spelen op het schoolplein, Overlaad me met positieve voorbeelden. Wel meetbaar graag. Tot die tijd huldig ik de stelling: spelen is iets bijkomstigs. Even uitrazen en rustmoment voor de docent. Terwijl spelen juist een onderwijs moment zou kunnen en moeten zijn.

Ronald Buitenhuis

Hoofdredacteur BuitenSpelen