Boek 'Werk maken van Spelen'

vrijdag 22 januari 2016

timer 4 min

Spelen is meer dan alleen het aanleggen van speelplekken en het neerzetten van speeltoestellen. Er zijn zo veel andere aspecten die bij spelen horen. In haar boek ‘Werk maken van spelen’ heeft Froukje Hajer van Kind, Spel en Ruimte al deze zaken op een rijtje gezet.

Kinderen spelen! Zij krijgen greep op de wereld via hun spel. Daar moet ruimte voor zijn. Niet alleen fysiek, maar ook in tijd en vanuit een pedagogische visie. Hoe kunnen we met een goed jeugdbeleid optimale kansen bieden aan kinderen? Met vrije (speel)ruimte én uitdagende programma’s en goede begeleiders, opdat kinderen succeservaringen opdoen via hun spel. Die zijn van betekenis voor nu én voor later. “A city friendly to children is a city friendly to all”, het motto van het Internationale netwerk Childfriendly Cities, is een uitdaging voor gemeenten en iedereen die werkt aan ontwikkelingskansen van kinderen, in beleid, praktijk, onderzoek en (bij)scholing.

“Het is niet vanzelfsprekend dat kinderen overal dezelfde speelkansen hebben. Daar zijn wat mij betreft tien hoofdredenen voor. Over elk punt apart zou je een boek kunnen schrijven. Eén van de belangrijkste redenen is dat volwassenen te bang zijn voor risico’s en gevaar bij het spelen. Kinderen krijgen hierdoor minder figuurlijke ruimte om te spelen. Ten tweede is er sprake van verdringing van ruimte. Dat zie je bijvoorbeeld ook bij scholen. Grote accommodaties waar veel kinderen naar toe gaan. Het aantal vierkante meters per kind om buiten te spelen neemt meestal niet toe”

Hajer noemt ook de digitale speelmiddelen als oorzaak dat kinderen minder geneigd zijn naar buiten te gaan. “Dat de buitenruimte niet aantrekkelijk genoeg zou zijn om in te spelen vind ik te makkelijk. Ik zie dat tablets en games voor kinderen erg aanlokkelijk zijn.” Als vierde punt noemt Hajer de intolerantie ten opzichte van kinderen. “Vroeger was het veel normaler dat kinderen en jongeren buiten op straat waren. Nu vindt men het al snel vervelend en te lawaaierig als zij buiten spelen.”

Hajer vindt het van cruciaal belang dat volwassenen, de ouders maar ook gemeenten, kinderopvangcentra en bijvoorbeeld ontwerpers, het spelende kind hoger op de agenda zetten. “Spelen is zo belangrijk voor de competenties van een kind. Ze leren te fantaseren en besluiten te nemen. Er is momenteel veel aandacht voor gezondheid in relatie tot spelen, maar dat is slechts één onderdeel. Er zijn veel meer elementen.”

Als concrete actie zouden gemeenten een speeldebat kunnen organiseren. “Waarbij ouders en bewoners met elkaar in discussie gaan. Bewustwording en het bespreekbaar maken van de oorzaken waarom kinderen niet voldoende spelen is een eerste stap. Vervolgens kun je met elkaar afspraken maken.”

Ten tweede raadt Hajer iedereen die ook maar iets met kinderen te maken heeft, altijd ook het kind in gedachten te nemen bij het maken van beslissingen en ontwerpen. “Kinderen zijn zelf namelijk bijna nooit aanwezig in dat proces. En laten we dan niet denken in gevaren, maar juist in kansen. De volwassenen moeten opkomen voor het kind, wij hebben de ruimte namelijk ook gemaakt zoals die nu is.”

Tijdens de KindVak in de Brabanthallen in Den Bosch verzorgt Froukje Hajer een inleiding tijdens het seminar van Platform ruimte voor de Jeugd over dit onderwerp. Lees hier meer over het seminar Werk Maken van Spelen.

‘Werk maken van spelen’ is geschreven door Froukje Hajer, belangenbehartiger rond “Kind, spel en ruimte‘ vanuit haar ervaringen als sociaal (kinder)werker. Voor dit pleidooi is kennis en informatie uit verschillende bronnen op een toegankelijke manier samengebracht. De publicatie biedt inspiratie aan iedereen die het belangrijk vindt dat kinderen goed kunnen spelen: ouders, leerkrachten, jeugdwerkers, pedagogisch medewerkers, jeugdprofessionals, gemeenten, ontwerpers en ruimtelijke planners en docenten in diverse opleidingen. Zie voor meer informatie www.kind-spel-ruimte.nl