Samenspel tussen generaties in de buurt

donderdag 29 oktober 2020

timer 4 min

In Amersfoort-Noord hebben jongeren uit de wijk Nieuwland, samen met ROC Midden Nederland en Buurtinitiatief Nieuwland hun krachten gebundeld in het bewonersproject ‘Rondje Bewegen Nieuwland’. In de wijk, aan de noordkant begrensd door de A1, wonen veel jongeren en steeds meer ouderen. Met sport als verbindend middel – er is voor ouderen en jongeren een route uitgezet en een calesthenicspark aangelegd - geschikt als ontmoetingsplaats voor alle generaties.

Samen aan de slag

De wijk Nieuwland staat met het samenspel tussen generaties niet alleen. Op veel plekken in het land initiëren organisaties, verenigingen en buurtbewoners projecten die intergenerationeel sporten, spelen en bewegen faciliteren. Mensen van verschillende generaties gaan met elkaar aan de slag om te kijken hoe verschillende leeftijden elkaar kunnen ontmoeten en optimaal gebruik kunnen maken van de aanwezige voorzieningen en activiteiten. Vaak is een aanpassing nodig om de inclusieve ontmoetingskwaliteit te verhogen. Soms gaat het alleen maar om een goede match te maken.

Op verschillende momenten van de dag gebruiken verschillende leeftijdsgroepen speel- en ontmoetingsplekken. Hoe kun je die verschillende gebruikersgroepen verbinden? Zonder te forceren, want met eigen leeftijdsgenoten samenkomen is ook prettig. Soms zijn trim- of speelplekken bij bewoners onbekend. Een betere communicatie op wijkniveau met social media en apps helpt om bewoners op weg te helpen. Via die media kun je natuurlijk veel meer: een uitgezette route aankondigen, of een wandeltocht, of speurtocht langs verschillende mogelijkheden in de buurt agenderen.

Ontmoetingen versterken

Gemeenten passen groenstroken aan voor wijkbewoners en (thuis)werkenden om bewegen en ontmoeting te stimuleren. Een speeltuin wordt getransformeerd tot ontmoetingsplek voor alle generaties. In de wijk komt een buurt(huis)kamer voor en van de bewoners, er worden tabletlessen geagendeerd, met daaraan gekoppeld zuilen waar iedereen zijn berichten en (levens)verhalen kwijt kan en waar je in kunt schrijven op sessies voor buurtactiviteiten zoals samen koken/eten.

Scholen verbinden kinderen en jongeren met ouderen, door bijvoorbeeld schooltuinen open te stellen, een kinder-kook-café te organiseren, of een oudere buurtbewoner uit te nodigen om schaaklessen te geven. Samenwerking met scholen, maar ook met welzijnsorganisaties en verenigingen kan ook leiden tot spreekbeurten, interviews met (oudere) buurtbewoners over projecten met geschiedenis, en dan niet alleen eenmaal per jaar rond de herdenking van de Tweede Wereldoorlog, maar structureel ingebouwd in de programmering en het lesprogramma.

Ook sportverenigingen doen mee met samenspel rond generaties, door hun kernactiviteiten te verbreden naar andere doelgroepen en leeftijden. Gemeenten gaan JOP’s (Jongeren Ontmoetingsplaatsen) herinrichten om ze geschikt te maken voor meervoudig generatiegebruik. Soms is het al voldoende om op strategische plekken bankjes neer te zetten, zodat ouderen kunnen kijken naar spelende kinderen en tegelijk bijdragen aan de sociale controle.

Beleidsdoelstellingen

Het faciliteren van intergenerationeel sporten, spelen en bewegen helpt gemeenten om uiteenlopende beleidsdoelstellingen te realiseren. Want er wordt veel bereikt! Bevordering van participatie, meer sociale cohesie, een beter welzijns- en leefklimaat. En dat gaat hand in hand met reductie van zorgkosten, en uitvoering van Positief Jeugdbeleid.

Door met een generatiebril te kijken naar het sociale leven in de wijk verdwijnen als vanzelf de schotten tussen beleidsterreinen en is ook – een niet geheel onbelangrijke bijvangst - financiële winst te boeken. Immers; het combineren van speeltoestellen en speelplekken leidt tot intensiever gebruik van de ruimte gedurende de dag en meer schaalgrootte bij de inkoop. Ook gaan generaties die elkaar beter leren kennen vanuit die binding meer voor elkaar zorgen. Zo bezien is intergenerationeel werken niets anders dan het creëren van wederkerigheid en dat op allerlei niveaus; iedereen heeft er baat bij.