“Het gaat fout als mediagebruik ten koste gaat van buitenspelen”

Samen met Mediawijzer.net deed Peter Nikken, lector Jeugd en Media van Windesheim, onderzoek naar het mediabezit en -gebruik in gezinnen met jonge kinderen. Hieruit blijkt dat Nederlandse gezinnen enorm variëren in hoe ze met media omgaan. Sommige gezinnen besteden hooguit anderhalf uur per dag aan beeldschermen, in andere gezinnen kan de schermtijd oplopen tot ruim zes uur per dag. Een kwart van de peuters en kleuters besteedt ruim drie uur per dag achter een beeldscherm.

Paralellen tussen gedrag ouders en kinderen

Nikken constateert duidelijke paralellen tussen het gedrag van ouders en dat van hun kinderen. “Kinderen van ouders die veel tijd besteden aan televisie kijken, computers, tablets en smartphones, zijn zelf ook uren in de weer met die media”, vertelt Nikken. “In een gezin waar veel televisie wordt gekeken is het bijvoorbeeld normaal dat een kind ook een eigen tv heeft op zijn slaapkamer. Het gaat daarbij om jonge kinderen, tot een jaar of 6, maar ook om gezinnen waar ouders zeggen meer moeite te hebben met de opvoeding en begeleiding van het mediagebruik.”

Die wetenschap is belangrijk voor beroepskrachten die ouders willen ondersteunen bij de opvoeding. Nikken: “Wij adviseren professionals dat zij zich niet alleen op ouders of alleen op kinderen richten, maar op het gezin als geheel. Als het beeldscherm een te prominente plaats heeft binnen een gezin, zullen vooral de ouders bereid moeten zijn om kritisch naar hun eigen mediagedrag te kijken. Bij kinderen tot 5 jaar wordt één uur per dag als goede richtlijn gezien door kinderartsen. Daarvoor is een strakke regie nodig van de ouders. Van een vader of moeder die zelf vijf uur per dag thuis online is, is dat niet te verwachten.”

Niet ten koste van buitenspelen

Het gebruik van beeldschermen door jonge kinderen hoeft volgens de lector op zich geen probleem te zijn. De genoemde apparaten horen bij de moderne samenleving en hebben volgens hem op sociaal en educatief vlak veel moois te bieden, zolang ouders apps of programma’s kiezen die passen bij het kind. “Het gaat pas fout als mediagebruik ten koste gaat van activiteiten als buitenspelen, lezen en slapen. In gezinnen waar kinderen vele uren passief achter een beeldscherm zitten, kun je je afvragen of die kinderen wel een goede opvoeding krijgen”, aldus Nikken.