De stads als speeltuin

Om ons (mentale) welzijn te behouden in steeds vollere steden schreven Jenny Roe en Layla McCay ‘Restorative Cities’. Welke interventies zijn nodig in de stad om ons daar prettig te blijven voelen? Recensent Eva Gaaff komt weinig hard bewijs tegen maar is er net als de auteurs van overtuigd dat we niet alleen ontmoetingsplekken en groen, maar vooral voldoende speelruimte nodig hebben. Voor jong en oud.

Bron: www.gebiedsontwikkeling.nu

Minder stress, compleet gelukkig en zelfs slimmer worden door de stad: is dat mogelijk? Met dank aan Covid zijn we met onze neus op de feiten gedrukt: onze omgeving beïnvloedt ons welzijn. En niet alleen fysiek. Een simpele wandeling door het park doet ons bewegen, maar is ook nodig om ons mentaal op de been te houden. In Restorative Cities zoomen we daarop in: ons geestelijk welzijn. Kunnen we steden creëren die depressies en angsten voorkomen, ons stimuleren en herstellen, ons zelfs slimmer maken? Een belangrijke vraag, in een wereld die draait op hoogopgeleiden met al hun burn-outs.

Zeven principes

Auteurs Jenny Roe en Layla McCay gingen na welke ingrediënten we nodig hebben om zo’n stad, een restorative city, te maken. Ze kwamen op zeven principes. Thema's als natuur en water, beweging, buurtschap, diversiteit en inclusiviteit komen aan bod. Die liggen voor de hand. Verrassender zijn zintuigelijke prikkeling en speelsheid – dit zijn onderwerpen die bij een gebiedsontwikkeling meestal niet in de kwaliteitseisen staan.

Om met de vanzelfsprekende thema's te beginnen. Afgelopen jaren is veel geschreven over het belang van water en natuur voor zowel ons fysieke als mentale welzijn. Dit boek voegt daar een overzicht aan toe van het onderzoek dat specifiek gericht is op de stedelijke ruimte. Zo wordt de positieve c.q. helende werking van natuur aangetoond op de cognitieve gezondheid, sociale inclusie, ADHD en schizofrenie. Een voorbeeld daarvan is een studie in Schotland waaruit blijkt dat kinderen die opgroeien met veel groen en parken in de buurt cognitief sterker presteren als ze ouder worden. En dat geldt voor buurten met verschillende socio-economische kenmerken.

Ook voor water, beweging, buurtschap en de sociale aspecten wordt duidelijk aangegeven voor welke effecten daadwerkelijk bewijs is – en welke steden interessante voorbeelden zijn. Zo geven studies in Hong Kong en Ierland aan dat mensen die uitzicht hebben op de zee of bewust langs het open water lopen zich rustiger en gelukkiger voelen.

Zaadjes planten

Een mooi voorbeeld waar veel van deze thema’s samen komen is de buurttuin, die ook in Nederlandse steden steeds meer te vinden is. Sinds vorig jaar is er een bij mij om de hoek. Wat eerst alleen een vergeten stuk gras en wat struiken was, zijn nu moestuinen. De wijk is afgelopen jaren enorm veranderd, ge-gentrificeerd zou je kunnen zeggen. Dit is een plek waar oude en nieuwe bewoners elkaar ontmoeten: samen nieuwe zaadjes planten – letterlijk en figuurlijk.

Hard bewijs

Wat opvalt is dat een positieve relatie tussen de genoemde thema's en mentaal welzijn vaak aannemelijk is maar dat er niet altijd even hard bewijs voor is. Neem bijvoorbeeld de aanwezigheid van stedelijk water en de vermindering van depressie. Het onderzoek hiernaar is beperkt tot enkele studies, met hooguit een handvol cases. Restorative Cities is daar eerlijk in maar dit blijft nog wat hangen. Juist de cijfers zijn nodig om 'extra's' te realiseren. Conclusie: er is meer onderzoek nodig.

Lees het volledige bericht >>