Buitenlessen op het schoolplein

Komend schooljaar 2021-2022 komt er subsidie vrij via het Nationaal Programma Onderwijs voor scholen. Mede om leerachterstanden die ontstaan zijn weg te werken. Er is een menukaart beschikbaar die dit programma ondersteunt, waarbij je kunt kiezen uit toe te passen interventies. Het schoolplein vervult hierin een belangrijke rol. Het kan fungeren als extra verlengstuk van het klaslokaal. 

Door het plein effectief in te zetten voor buitenlessen creëer je extra vierkante meters voor het aanbieden van passend onderwijs en ondersteuning aan leerlingen. En het is nog eens leuk ook, voor leerlingen én het schoolteam!  

Schoolscan 
Hebben jullie als schoolteam al een schoolscan gemaakt hoe jullie leerlingen ervoor staan en wat er nodig is voor jullie school? Zijn er doelen geformuleerd om – bijvoorbeeld met subsidies- passende, kansrijke interventies uit te voeren? Denk hierbij ook eens aan wat bewegend leren en buitenlessen voor jullie team en leerlingen kan betekenen. Met name aanbieden van de lesstof in de buitenlucht, natuureducatie, groenbeleving en bewegend leren vormen steeds vaker een vast onderdeel van schoolpleinen.  

Buitenlessen 
De hedendaagse verwachtingen voor en de rol van een schoolplein vormen steeds meer een verlengstuk van het klaslokaal. Want waarom zou je de buitenruimte niet ook benutten voor activiteiten als natuureducatie, groenbeleving en het aanbieden van lesstof. Heerlijk in de buitenlucht en als extra vierkante meters voor educatie. Op deze manier wordt ook de buitenruimte ingezet als extra ruimte om te werken aan groei en ontwikkeling van kinderen. Op het plein kun je klassikale lessen geven, maar ook werken aan het extra bijspijkeren van lesstof in kleinere groepjes. De mogelijkheden zijn divers en het schoolplein leent zich hier uitermate goed voor.  

Niet ieder kind is hetzelfde 
Het inrichten van een schoolplein is meer dan het plaatsen van speeltoestellen of aanbrengen van pleinspelen. De veronderstelling dat een plein met name praktisch moet zijn, betegeld en veel ruimte om te rennen en ravotten, is achterhaald. Dit is zeker voor een deel van de kinderen een fijne plek om zich uit te leven, maar niet ieder kind maak je hier blij mee. Er zijn kinderen die liever in groepjes met elkaar kletsen en spelen, dromerige types die zich wat willen terugtrekken en kinderen die de handen uit de mouwen willen steken en met materialen willen bouwen, spelen en constructief bezig zijn. “Bij het inventariseren van wensen en het ontwerpen van schoolpleinen houden we bij BOERplay deze vier menstypen (rauwers, douwers, bouwers en schouwers) in het vizier”, aldus algemeen directeur Willem Butz. “Ook houden we rekening met de verschillende leeftijdscategorieën (onder, midden- en bovenbouw), wensen voor educatie op het plein en de nodige speelwaarden in de speeltoestellen en speelaanleidingen die worden geplaatst. Niet ieder schoolplein is hetzelfde, net zoals niet ieder kind hetzelfde is.”   

Bewegend leren 
Kinderen doen niets liever dan lekker buiten spelen en actief spel is voor hen dan ook dé manier om te leren. Bewegend leren is dé ultieme leervorm voor kinderen en uitermate geschikt voor buitenlessen. Helaas wordt lesstof vaak binnen aangeboden en wordt uitgegaan van de traditionele klassikale vorm van lesgeven, waarbij kinderen geacht worden stil te zitten om de stof tot zich te nemen. Bewegend leren verdient een vaste plaats binnen de visie van scholen en het rooster van leerlingen. Het schoolplein is dé ideale locatie voor kinderen om zich te ontwikkelen, elkaar te ontmoeten, uit te dagen, helpen en van elkaar te leren. De ideale plek om kinderen te begeleiden.  

Groenblauwe schoolpleinen 
Steeds meer scholen zetten in op een groenblauwe buitenruimte, voor meer natuurbeleving, beweging in de buitenlucht, voldoende uitdaging voor ieder type kind en buitenlessen. Ook draagt een groenblauw schoolplein bij aan de biodiversiteit van de omgeving, klimaatbestendigheid in de toekomst en duurzaamheid.  

Pak die kans 
De buitenruimte van een schoolplein biedt enorm veel kansen om het onderwijs van binnen, buiten op het plein door te trekken. Zo wordt het plein naast een plek om te ontspannen tussen de lessen door, ook een ‘extra buitenlokaal’. Niet alleen de zaakvakken maar ook de lesstof van rekenen, taal en spelling zijn buiten aan te bieden. Door de lesstof eerst binnen aan te bieden en de ruimte buiten, in de frisse buitenlucht, te gebruiken om diezelfde lesstof verder te automatiseren. Bewegend leren is daarbij ook nog eens leuk om te doen, voor zowel leerkrachten als leerlingen. Heerlijk in de buitenlucht en, misschien wel de belangrijkste reden, de lesstof blijft beter hangen. Een kans die je zeker niet moet laten liggen bij het formuleren van je doelen, de keuze in interventies en de (her)inrichting van het schoolplein.  

Pleinanalyse 
Met een goede analyse van bestaande plein en de gewenste optimalisaties in de nieuwe situatie in kaart te brengen wordt een basis gelegd voor de toekomst. Bij de inrichting van een schoolplein leert de ervaring dat er niet één standaardoplossing is, het is altijd maatwerk. Zo wordt bij nieuwbouw vaak het plein compleet opnieuw ingericht. Bij renovatie of herinrichting worden de kansen en mogelijkheden van het huidige plein aangevuld en geoptimaliseerd naar de huidige wensen en behoeften. Maar ook een plein wat klimaatbestendig is ingericht heeft de toekomst. Met voldoende ruimte voor sport, spelen, ontmoeten, groenbeleving en educatie. Een uitdagend schoolplein is een plek voor kinderen van 0 -12 jaar die elk op hun eigen manier moeten kunnen spelen en ontdekken. Ze mogen er lekker rennen, ravotten, ervaren, proberen, mislukken, vallen en weer opstaan, maar vooral veel plezier beleven aan het spelen, ontdekken en bewegen. En de mogelijkheid om anders te leren, bewegend te leren.