Bewegingsonderwijs onvoldoende, maar buitenles in opkomst

dinsdag 22 oktober 2019

timer 3 min

Te veel kinderen bewegen veel te weinig en het beweegaanbod is beperkt. Die harde conclusie valt te lezen in rapport ‘plezier in bewegen’ van de Onderwijsraad, de Sportraad en de raad voor Volksgezondheid en Samenleving.

Daarnaast staat in het verslag van De Inspectie van het Onderwijs ‘De Staat van het Onderwijs 2017’, dat de prestaties van leerlingen op bewegingsonderwijs, natuur en sociale vaardigheden lager zijn dan jaren geleden. Buitenlessen kunnen bijdragen om dit te verbeteren, zo stellen Jantje Beton en IVN Natuureducatie. Zij motiveren leerkrachten daarom om buiten les te geven.

Buitenlesbundel

Scholen die zich aanmelden voor de Nationale Buitenlesdag ontvangen een buitenlesbundel met lesideeën waarin de lesstof wordt gecombineerd met beweging, speels leren en frisse lucht. Denk aan rekenen terwijl je over paaltjes met cijfers springt, het alfabet leren door buiten letters neer te leggen bij objecten en een memory estafette met jaartallen en belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis.

Buitenles wint aan populariteit

Waar in 2016 nog 135 scholen meededen aan deze dag, stond de teller afgelopen jaar al op 2700 scholen. Dat is ruim een derde van alle basisscholen in Nederland. “Steeds meer scholen zijn zich bewust van de toegevoegde waarde van buitenles. Bij de (her)inrichting van het schoolplein wordt niet meer enkel gekeken naar speelmogelijkheden, maar ook naar mogelijkheden voor het geven van lessen. Om zo tijdens lestijd structureel met de leerlingen naar buiten te kunnen gaan. Dat is een mooie ontwikkeling”, aldus Dave Ensberg-Kleijkers, directeur Jantje Beton. “Basisschool het Schatrijk in Zaandam is daar een goed voorbeeld van. Zij hebben een amfitheater, een steenoven, een moestuin, een metalen xylofoon, een vijver en een waterbaan bij de zandbak. Geschikt voor alle vakken! Een leerkracht uit groep 7 zei tegen me: “De voorbereiding op zo’n dag vraagt meer dan van een normale les, maar het betaalt zich terug.""Kinderen zijn enthousiaster, meer betrokken en nemen de lesstof beter op via een buitenles. Ook na de les heeft dat nog positieve effecten op hun leervermogen en algehele ontwikkeling!”

Kinderen willen 1 keer per week buitenles

En net zo belangrijk, kinderen vinden het zelf ook leuk en leerzaam. Onderzoeksbureau ResCon vroeg afgelopen jaar bijna 400 basisschoolkinderen naar hun ervaringen met buitenles krijgen. Ze zeggen meer plezier in de lessen te ervaren en het fijn te vinden dat ze meer kunnen bewegen. In de een-op-eengesprekken zeggen leerlingen ook dat ze lesstof beter onthouden, ‘als ik denk aan die leuke buitenles, denk ik ook gelijk terug aan wat ik allemaal heb geleerd’. Als de kinderen gevraagd wordt hoe vaak ze buiten les willen zeggen de meesten 1 keer per week. Marlon (11) van Daltonschool de Uitkijck uit Baarn: “We zijn aan het werk, maar het lijkt op spelen. Je bent in een vriendengroep en dan lijkt het op spelen, maar dat is het niet.”

“We zijn er nog niet”

Toch zijn Jantje Beton en IVN nog niet tevreden. “We zijn er nog niet”, zegt Dave. “Het is geweldig dat steeds meer scholen meedoen aan de Buitenlesdag en regelmatig buitenlessen geven. Maar zoals de kinderen ook aangaven, zijn we pas tevreden als elke klas minimaal 1 keer per week buitenles krijgt. Komend jaar blijven we ons samen met leerkrachten inzetten om hen te ondersteunen door voorbeeldlessen aan te bieden, ervaringen uit te wisselen en het belang van buitenlessen onder de aandacht te brengen.”