Spelen in, aan en boven water in het Egeltjesbos

In 2009 heeft de gemeente Uithoorn een heel bijzonder terrein bestemd als speel- en ontdekgebied. Het betrof een eiland in het natuurgebied langs de Irislaan bij de kern De Kwakel. Het toekomstige speelterrein en ontdekgebied was niet alleen omgeven door water, maar bestond ook voor een belangrijk gedeelte uit water.

Programma van eisen

De gemeente heeft aan een drietal leveranciers van speeltoestellen gevraagd om ideeën voor het inrichten van het gebied te ontwikkelen, op basis van een Programma van Eisen. Dit Programma van Eisen was opgesteld door de gemeente, in samenwerking met leerlingen van basisschool De Zon die zich in De Kwakel bevindt. Bij het opstellen van de eisen werd rekening gehouden met een doelgroep in de leeftijd van 8-12 jaar en met de specifieke kwaliteiten en kenmerken van het terrein. Na een eerste screening door de gemeente zouden de plannen door een grote kinderjury beoordeeld worden.

Spannend element

Na een presentatie en toelichting door de verschillende ontwerpers, werd het plan van Jan Ooms Studio voor advies en ontwerp Spelen voor Goede Speelprojecten te Tilburg, vrijwel unaniem door de jury, bestaande uit circa 65 kinderen, als beste ontwerp gekozen. Belangrijk criterium was het gebruik van het water als spannend element, het gebruik van alle aanwezige eilanden en ondieptes en het maken van verschillende oversteken tussen oevers en eilanden. Ook werd de ontmoetingsplek voor volwassenen met banken en ook enkele speeltoestellen op een grasland belangrijk gevonden.

Wal

Het plan omvatte dus een aantal speelvoorzieningen op de “wal”, voorzieningen op de eilanden en verbindingen tussen de eilanden. Bij dat laatste scoorden hoog de kabelbaan (over water), het veerpontje tussen twee eilanden en de spannende oversteken over water als balanceerbalken, steltenparcoursen en net- en touwconstructies.

Veilig

Het inrichten van het gebied was minder eenvoudig dan gedacht. Reeds in de ontwerpfase was er door de ontwerper op gewezen dat het terrein veilig zou moeten zijn, ingevolge het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen. Spelen op water brengt, naast veel speelplezier, ook extra risico’s met zich mee. Kinderen mogen niet bloot gesteld worden aan verdrinkingsgevaar, de waterkwaliteit moet goed zijn en bij een eventueel ongecontroleerd te water raken mogen de kinderen geen onaanvaardbaar letsel op kunnen lopen.

Plasbermen

Het gehele gebied moest derhalve voorzien worden van “plasbermen”, ondiepe watergedeelten, met een betreedbare (vaste) bodem, met een gecontroleerde waterdiepte tussen 25 en 35 cm. Deze plasbermen moesten ook komen bij alle wateroversteken tot 1,50 m, aan weerszijden, buiten de speelvoorzieningen. Dat betekende dat er ook overleg moest komen met het Waterschap. Het aanleggen van de plasbermen was geen probleem, mits met duikers de doorstroming van het water gewaarborgd was en dat de totale waterbuffer niet verkleind zou worden. De plannen zijn daarop ook aangepast.

Broedseizoen

Het benodigde overleg, de weersomstandigheden en ook het broedseizoen leidden tot een latere aanvang dan gepland. Het plan is uiteindelijk gerealiseerd in het najaar van 2010. De instabiele bodem bracht nog aanpassingen in de funderingen met zich mee. Uit veiligheidsoverwegingen is het veerpontje pas later aangebracht.

IJs

Het natte najaar en de invallende vorst lieten afwerking van het terrein niet toe, maar voor de kinderen was dat geen bezwaar. Het ijs op het wat bleek een extra spelmogelijkheid. Toen de dooi inviel was het helemaal een uitdagende speelplek. Vooral het brekende ijs bleek interessant vanaf de overgangen over het water, met vollopende laarzen en natte kleding als resultaat (de kinderen bleken zich alleszins te kleden op de risico’s die ze zouden kunnen lopen.....).

Pontje

Na de winterperiode is het totale project begin maart 2011 afgewerkt; het terrein is opnieuw geprofileerd en ingezaaid, het pontje is ingehangen en ontbrekende touwconstructies zijn aangebracht. Ook is het geheel gekeurd ingevolge de WAS en als veilig gecertificeerd.