Kijken als een kind, niet als volwassene

 

Natuurlijke materialen

Karsten Orth is er al jaren mee bezig. Maar nu is er dan de erkenning door een landelijke nominatie, terwijl ook de commissie voor ruimtelijke kwaliteit enthousiast is over de manier waarop Orth, gemeentelijk ontwerper openbare ruimte, vorm geeft aan nieuwe speelplekken. Speelplekken die niet langer bestaan uit wipkippen, glijbanen en onverwoestbare klimhuisjes, maar veelal uit natuurlijke materialen, die de fantasie van kinderen prikkelen en aanleiding zijn tot urenlang vermaak.

Inspiratie

Orth put daarbij uit ontwikkelingen in Duitsland, zijn geboorteland, waar het fenomeen van groene speelplekken al veel verder verspreid is dan in Nederland. Tegelijk is er al wel een landelijk netwerk Springzaad, waar ontwerpers en opdrachtgevers inspiratie kunnen opdoen. Daarnaast zijn er volgens Orth de laatste tijd een aantal goede boeken geschreven.

Interesse van kinderen

De essentie is volgens hem dat ontwerpers en opdrachtgevers de laatste dertig jaar bij de ontwikkeling van speelplekken weliswaar voor kinderen dachten, maar de speelpleinen eigenlijk voor volwassenen maakten. ,,Het moest veilig zijn, goedkoop, duurzaam. Dat zijn de interesses van volwassenen, maar zijn het ook de interesses van kinderen'', vraagt Orth zich af.

Aangeboren liefde voor natuur

In plaats daarvan verplaatst Orth zich het liefst naar zijn kindertijd, en de kindertijd van anderen. ,,Wat was toen je favoriete speelplek en hoe zag die eruit. Dan blijkt dat de natuur daarin een hele grote rol speelt. In ieder mens zit een aangeboren liefde voor de natuur. Kinderen wensen een plekje in de natuur, maar dan ontstaan er angsten, twijfels, regels, wetten, normen en voor je het weet heb je kinderdagverblijven die meer op een konijnenhok lijken''.

Diverse functies

Orth stelt dat spelen diverse functies heeft. Zo verbetert het de bewegingsmogelijkheden van kinderen, het leggen van contacten en het samenwerken in groepen, stimuleert het de fantasie en de wil om het onbekende te verkennen en kan het ook educatief zijn. Daarvoor zijn de gebruikelijke speelplekken te beperkt.

Creatief

,,Je moet grotere speelplekken hebben, waar kinderen meer met elkaar leren omgaan. Bovendien zijn de speeltoestellen te statisch. Op een schommel kun je alleen maar schommelen, maar na vijf minuten willen kinderen er iets nieuws van bouwen, de ene keer een olifant, de andere keer een vikingschip. Dan is het belangrijk dat je grote speelplekken hebt met materiaal waar kinderen mee aan de slag kunnen. Dat is ook leuk voor de ouders. Op een schommel zijn kinderen zo uitgekeken, maar na een half uur spelen worden ze creatief. En kun je als ouder lekker blijven zitten''.

Zelf inrichten

Een van de eerste speelplekken waar Orth de nieuwe manier van spelen in de praktijk bracht, is het park langs de A50 in Woudhuis. Tegelijkertijd heeft hij daar ook lessen uitgetrokken. Nog meer moeten kinderen de gelegenheid krijgen de speelplek zelf in te richten. ,,Er waren allerlei speelaanleidingen, maar de kinderen hebben zelf een crossbaan aangelegd''.

Boomstammen verslepen

Ook uit het Speellandschap Zuiderpark zijn lessen te trekken. De muur die daar door de gemeente is gemaakt, zou er met de huidige inzichten waarschijnlijk niet komen. Kinderen willen er wel spelen, maar er ook wat aan veranderen. ,,Kinderen kunnen zelfs boomstammen verslepen, als ze maar met voldoende kinderen zijn. We moeten ze meer zelf laten doen. Ze hebben de kennis om zelf een speeltoestel te bouwen''.

Bron: de Stentor