Zelfs in risicoloos Amerika wordt de roep om risicovol spelen luider

“Het is belangrijk dat de mensen die speeltuinen ontwerpen en bouwen, begrijpen dat ‘gevaar’ en ‘risico’ niet hetzelfde zijn. Het is onze taak om het gevaar weg te nemen en ook om de risicobereidheid te behouden die creativiteit, uitdaging en ontdekking bevordert”, schrijft Playground Professionals, een toonaangevende autoriteit op het gebied van spelen in Amerika, in een opinieartikel.  

In Amerika wordt ieder risico op een speelplaats zoveel mogelijk uitgeband. Dat heeft alles te maken met aansprakelijkheid. Toch blijkt uit cijfers van de Centers for Disease Control dat jaarlijks 200.000 kinderen jonger dan 14 jaar gewond raken op een speelplek. Het is de primaire taak van PGP om speeltoestellen veiliger te maken. Zware metalen schommels, hoge trapezeringen, roestige draaimolen; dat soort toestellen zijn inmiddels verleden tijd en niemand roept om een terugkeer van deze toch risicovolle attributen.

Risico van risico's elimineren

Dat neemt niet weg dat het zaak is om buiten spelen hoog op de agenda te zetten bij de inrichting van speelplekken, aldus PGP. Gedragsproblemen, sociale problemen en ontwikkelingsachterstanden zijn allemaal in verband gebracht met een gebrek aan buitenspelen. Zie hier de reden waarom het volledig elimineren van fysiek risico veel grotere risico’s met zich kan meebrengen.

“Zelfs als een school of gemeenschap een gigantische metalen glijbaan, touwschommel of grote trampoline wil, dan zouden de Amerikaanse richtlijnen van de Standard Testing Methods (ASTM) en Consumer Product Safety Commission (CPSC) het gebruik ervan verbieden. Toestellenfabrikanten verkopen ze niet, omdat ze niet de aansprakelijkheid willen dragen in het geval van een ongeluk.” Playground Professionals wijst in dat licht naar Europa, waar openbare trampolines niet ongewoon zijn. Deze trampolines bieden uitdagend spel, maar zijn tegelijkertijd zoveel mogelijk beveiligd door ze laag bij de grond te houden en te omringen met een veiligheidslaag. Bovendien zijn de trampolines klein genoeg om kinderen te ontmoedigen met velen tegelijk het toestel te gebruiken.

Verkeerde interpretatie

“In sommige gevallen is de overvloed aan voorzichtigheid in Amerika te wijten aan een verkeerde interpretatie van veiligheidsgegevens.” Hoewel de richtlijnen toestellen niet bij voorbaat verbieden, hebben scholen en steden zogenaamde risicovolle toestellen wel verwijderd vanwege de perceptie dat deze speelattributen een gevaar vormen voor kinderen. En daar wringt de schoen, voor Playground Professionals, omdat studies aantonen dat slechts drie procent van alle speelkwetsuren met bewegende toestellen te maken heeft. “Statistisch gezien is vallen een veel groter risico op een speelplaats.”

Verder beweren onderzoekers van de Iowa State University dat het veiliger make van speelplaatsen de afgelopen decennia de oorzaak is van ‘een afname van creatief, uitdagend en opwindend spel’. Juist door kinderen bloot te stellen aan een risico op de speelplaats, leren ze grenzen te stellen aan hun gedrag te stellen en potentieel risicovolle situaties in de toekomst beter in te schatten. “Anders gezegd, risicovol spel leert kinderen uitdagende situaties en obstakels beter te beoordelen”, besluit Playground Professionals.