Wat speelt er in Utrecht?

De Nota Speelruimte van Utrecht komt uit 2009. Is er sprake van actualisering van dit beleid en welke speerpunten zouden dan centraal staan?

De nota Speelruimte vormt het stedelijk basisbeleid waarna voor alle tien de Utrechtse wijken ‘Wijkspeelruimtekaders’ zijn geschreven. In Utrecht hanteren we de Jantje Betonnorm waarbij de intentie is uitgesproken drie procent van de openbare ruimte voor spelen te bestemmen. In de tien ‘Wijkspeelruimtekaders’ zijn per wijk een scan, focus en advies opgenomen. Speerpunten zijn een kwaliteitsimpuls, multigebruik, sturing op acht-plus spelen, jongerenontmoetingsplaatsen en participatie, waardoor de kaders altijd een actuele uitwerking kennen.

Ook de actieradius van kinderen weegt mee. Kinderen van zes jaar mogen en kunnen meestal nog niet zo ver van huis, kinderen van twaalf kunnen al wat zelfstandiger door de buurt om te spelen. In de Utrechtse norm wordt ook gekeken naar kindaantallen en prognoses, samen spelen, kwaliteit van spelen en verkeers- en sociale veiligheid. Al blijkt het in de praktijk soms lastig te voorspellen hoe een wijk zich ontwikkelt.

Wat kenmerkt de Utrechtse speelruimte?

Utrecht heeft 21 beheerde speeltuinen en bewoners beoordelen speelruimte in de buitenruimte met een voldoende. Uniek in Utrecht is de aandacht voor urban sports voor de wat oudere jeugd zoals Skate- en Bikepark Ruigenhoek dat in de openbare ruimte ligt. Of bijvoorbeeld de tijdelijke skatevoorziening De Yard die tot stand kwam in samenwerking tussen initiatiefnemers, crowdfunding, ProRail en de gemeente. Ook nodigt Utrecht bewoners uit tot andere initiatieven op het gebied van urban sports (zoals bijvoorbeeld freerunnen) en sporten en bewegen in de buitenruimte.

In veel gemeenten wordt bezuinigd op spelen. Hoe is dat momenteel in Utrecht?

Op spelen wordt niet bezuinigd. Utrecht heeft de komende tien jaar te maken met een enorme groei, van 320.000 naar 400.000 inwoners. Daarom ligt de focus de komende jaren op de kwaliteit van de openbare ruimte in relatie tot de verdichtingsopgave. Hierin nemen we het sporten en bewegen in de openbare ruimte door anders- en ongeorganiseerde sporters mee.

Wat doet de gemeente, naast de inrichting van de openbare ruimte, om buiten spelen te stimuleren, voor kinderen, maar ook voor volwassenen?

Voor kinderen en jongeren verzorgen combinatiefunctionarissen, buurtsportcoaches, buurttrainers en scholarshippers activiteiten op Cruyff Courts, Kajicek Playgrounds, pleintjes, speeltuinen en in parken. Ook is er in enkele wijken ‘de Avonturenclub’, naschools aanbod waarbij kinderen op ontdekkingstocht gaan in hun buurt. Op zoek naar een klimboom, een slootje om overheen te springen en naar planten en dieren in de buurt. Bij volwassenen gaat het vaak om aanbod van uiteenlopende sportaanbieders, zoals een hardloop- of bootcamp- of wandelgroep onder leiding van een buurtbewoner. De gemeente ondersteunt bewoners bij de opstart van sport- en beweeginitiatieven. Mensen die niet alleen kunnen of willen sporten kunnen met een beweegmaatje gaan wandelen, fietsen of een andere sportactiviteit gaan ondernemen. De gemeente is betrokken bij de voorbereidingen en realisatie van enkele 'Groene schoolpleinen', die kinderen veel mogelijkheden bieden om avontuurlijk en natuurlijk te spelen.

In hoeverre is Utrecht kindvriendelijk ingericht?

De Utrechtse voorzieningen voldoen aan de norm. Een aantal schoolpleinen is openbaar of opengesteld voor de buurt. Ook sturen we op brede stoepen en veilige routes tussen speelplaatsen. Het project ‘Leefstraten’ is hiervan een mooi voorbeeld: de gemeente denkt graag mee hoe straten leefbaarder kunnen worden gemaakt. Door de straat (tijdelijk) af te sluiten voor auto’s bijvoorbeeld zodat er gespeeld kan worden. Of er worden meer ontmoetingsplekken gecreëerd.

Utrecht wil een Kinderrechtenstad zijn. Wat merken we hiervan als het gaan om buiten spelen en de inrichting van de openbare ruimte? 

Met deze ambitie willen we een beweging op gang brengen die kinderrechten zichtbaar maakt. Daarom krijgen speelstraten, leefstraten, spelaanleidingen, technologie in de buitenruimte en veilige routes onze specifieke aandacht. Verder betrekken we kinderen en jongeren bij herinrichtingsvraagstukken die hen aangaan. Op deze manier investeren we in beïnvloedingsmogelijkheden voor kinderen/jeugdigen en gaan ze zich mede-eigenaar voelen van de stad en hun omgeving. Kindvriendelijke buitenruimte draagt bij aan een veilig sociaal klimaat en zet aan tot bewegen, sporten en ontmoeten.

Dit artikel komt uit BuitenSpelen 04/2018. Lees meer van BuitenSpelen in onze bibliotheek.