Trends in buitenspelen #2

maandag 25 januari 2021

timer 6 min

Voor de laatste editie van BuitenSpelen van 2020 deed onze hoofdredacteur Wijnand Beemster een rondgang langs diverse experts. Vandaag uitgelicht: de rondgang langs experts Annemarie van der Plas (gemeente Katwijk), Arie Stobbe (Speelplan), Eelco Koppelaar (specialist in speelruimte) en Fedde Boersma (Scouting Nederland).

Annemarie van der Plas, Beleid en beheer van speelruimte, gemeente Katwijk.

Spelen en bewegen is een integrale opgave

‘Er is een stijgende lijn in het buiten bewegen en spelen. Ook digitalisering helpt nu mee om mensen in beweging te krijgen en om naar buiten te gaan, bijvoorbeeld door gebruik van stappentellers.

Ook gemeentelijk beleid in Katwijk stimuleert het bewegen. Dat kan op verschillende manieren. Zo kun je de inrichting van de openbare ruimte zo manipuleren dat beweging toeneemt, bijvoorbeeld door de aanleg van slimme doorsteekjes, of juist geen doorsteek, zodat je om moet lopen, maar dan wel langs een mooie groene route.

Spelen en bewegen is een integrale opgave voor de gemeente maar ook voor andere partijen. Via de maatschappelijke agenda denken verenigingen en organisaties in Katwijk mee om beweging te motiveren.

Je ziet dat de gehele openbare ruimte is te gebruiken om te bewegen en te spelen! Sportcoaches en jongeren die aan bootcamp of freerunning doen, zijn daar handig in. Muurtjes, stangen, speeltoestellen, bomen, hoogteverschillen, trapjes – het zijn allemaal beweegaanleidingen. Het is een andere, creatieve manier van gebruik van de openbare ruimte.’

- Meer buiten bewegen en spelen
- Spelen en bewegen is een integrale opgave
- Openbare ruimte gebruiken om te bewegen en te spelen

Arie Stobbe, stedenbouwkundige bij Speelplan

Meer aandacht voor de beweegvriendelijke omgeving

‘Wij zien vanuit Speelplan een aantal ontwikkelingen die elkaar komende jaren gaan versterken, juist in de openbare speel- en sportruimte: in 2020 werd, noodgedwongen, individueler gesport. We verwachten dat deze trend zich voortzet in 2021.

Er komt steeds meer aandacht voor de beweegvriendelijke leefomgeving. Niet alleen voor vitale senioren, maar juist ook voor jeugd en jongvolwassenen. Dus minder traditionele speelruimte en meer urban sports, interactieve beweegaanleidingen, beweegroutes door de wijk en inclusieve (!) sportparken waar meer dan alleen voetbal wordt aangeboden. 

In lijn met menig omgevingsvisie werd in 2020 al veel meer ingezet op groen, schaduw en betere afwatering op speel- en sportplekken. Dit betekent meer verkoeling in hete zomers en minder last van hoosbuien. Hiermee verbetert de leefbaarheid én beweegvriendelijkheid van de openbare ruimte. Klimaatadaptatie gaat in 2021 nog belangrijker worden in de speel- en sportplanvorming. 

We verwachten dat ook in 2021 veel participatie online blijft. Dit vanwege het gemak en de hogere respons; participeren kan op elk gewenst moment. Belangrijk hierbij zijn de juiste online participatietools (zie linkje hieronder), duidelijke doelen, kaders en kaarten. Meest wenselijk is echter een goede combinatie van online én offline participatie (wandelingen, inspraak op locatie) om in te spelen op bovenstaande ontwikkelingen.’

- Individueler sporten
- Beweegvriendelijke leefomgeving
- Klimaatbestendige speel- en sportplekken
- Online participatie

Eelco Koppelaar, specialist in buitenruimte

Nog veel autonome eilanden bij overheden

‘In Nederland wordt steeds meer aandacht gevestigd op gezondheid en daarmee het belang van voldoende beweging. Neem hierin de Masterclases van Erik Scherder als voorbeeld, waarin hij belang van voldoende beweging koppelt aan de preventieve werking op onze lichamelijk én geestelijk gezondheid. Hierin is spelen en bewegen niet alleen voor kinderen belangrijk, maar voor iedereen; van jong tot oud. Ervaring leert echter dat een kind dat in de opvoeding het belang van voldoende beweging met de paplepel heeft meegekregen, ook als volwassen persoon meer beweegt en daarmee gezonder opgroeit. Helaas zie ik dit nog weinig terug in (gezondheids)investeringen in uitdagende speelruimte. Zo is voor (her)inrichting van speelruimte eerder en meer geld beschikbaar vanuit duurzaamheid, klimaat en circulariteit dan als preventieve investering op gezondheid.

Daarnaast zie je dat in de openbare ruimte functiescheiding plaats maakt voor integrale benadering van beschikbare openbare ruimte voor spel, sport en ontmoeting, voor alle leeftijden en doelgroepen.

Nu is het alleen zaak deze bundeling en verschuivingen ook voor de toekomst vast te leggen in goed beleid, beheer en onderhoud. Hierin zie ik nog veel autonome eilanden in de (de)centrale overheden.’

- Meer aandacht voor gezondheid en het belang van beweging
- Te weinig (gezondheids)investeringen in uitdagende speelruimte
- Integrale benadering spel, sport en ontmoeting in openbare ruimte

Fedde Boersma, directeur Scouting Nederland

Samen buiten spelen

‘Scouting maakt op dit moment een groei door in het aantal leden. Dit zegt iets over een trend die we de laatste jaren zien op het gebied van spelen en bewegen in Nederland: ouders vinden het belangrijk dat hun kinderen buiten spelen.

Door de coronacrisis is er extra aandacht voor het belang voor kinderen om samen buiten te spelen, activiteiten te ondernemen en te bewegen. Coronamaatregelen voor jongeren tot 18 jaar die samen willen sporten of buiten actief willen zijn, zijn relatief soepel, omdat ook de overheid het belang van ontmoeting en bewegen in de vrije tijd voor de ontwikkeling van kinderen belangrijk vindt. De jeugd kon in de zomer op voorwaarden zelfs op kamp.

Scouting werkt nauw samen met andere jeugdorganisaties en de overheden, van het ministerie van VWS tot aan gemeenten en veiligheidsregio’s. Er zijn momenteel korte lijnen om elkaar te informeren en af te stemmen. Het is goed om te zien dat het belang van buiten spelen en bewegen voor kinderen ook daar is doorgedrongen.’

- Belang van buiten spelen breed gedragen
- Ledenaantal Scouting Nederland neem toe
- Ouders hechten belang aan samen buiten spelen