Mentale speelruimte is net zo belangrijk als fysieke speelruimte

Eén op de vijf kinderen van 6 t/m 12 jaar heeft tegenwoordig “weinig tijd” om buiten te spelen, zo blijkt uit recent onderzoek van Kien in opdracht van Jantje Beton. Ze zijn buiten schooltijd en na de BSO bijvoorbeeld te druk met huiswerkbegeleiding. Ook gaan ze vaak naar allerlei clubs waar ze op de een of andere manier moeten presteren. Kinderen moeten dus steeds meer en mogen steeds minder in onze moderne prestatiemaatschappij. In het uiterste geval leidt dit tot een burn-out bij kinderen.  Deze kinderen zijn continu moe, hebben geen zin meer in hun hobby’s of school en zijn relatief snel overprikkeld. Kinderen die het gevoel hebben heel veel te ‘moeten’, krijgen ook vaker last van faalangsten en depressies. Dit kan en moet écht anders. Kinderen hebben namelijk het recht op een ontspannen en onbezorgde jeugd. Een jeugd waarin ze lekker kunnen genieten van hun vrijheid en positieve herinneringen maken waar ze later met heel veel plezier op terugkijken. 

Gelukkig kan het ook anders. Wij als volwassenen zijn immers zowel onderdeel van het probleem als van de oplossing. Wij hoeven kinderen niet te overvragen en te overladen met allerlei verwachtingen op school en daarbuiten. Wij kunnen ervoor kiezen om kinderen lekker te laten buitenspelen, in de gezonde buitenlucht en samen met vriendjes en vriendinnetjes. Kinderen worden namelijk écht blij en gelukkig van buitenspelen en leren buiten andere kinderen kennen die ze anders nooit zouden ontmoeten. Zes op de tien kinderen komen bij het buitenspelen andere kinderen tegen die ze normaal niet spreken. Anders gezegd: buitenspelen leidt tot verrassende vriendschappen voor het leven. Tussen kinderen uit verschillende milieus en wat tegenwoordig ‘bubbels’ heet. Juist in onze samenleving waar steeds meer ‘polarisatie’ tussen verschillende groepen en individuele Nederlanders ontstaat, is die sociale ontmoetingsfunctie van buitenspelen van zeer groot belang.  

Wat kinderen nodig hebben om meer buiten te spelen, is niet alleen minder prestatiedruk van hun ouders en andere volwassenen. Ze kijken vaak de kunst van ons af; kiezen wij als volwassenen zelf eigenlijk wel voldoende voor ontspanning in plaats van inspanning? Voor het besteden van tijd in de buitenlucht in plaats van de hele dag binnen te zitten? Maar ook: maken we ons wel druk genoeg als er te weinig fysieke speelruimte is in de buurt, wijk of dorp? Komen we voor de kinderen op als hun favoriete speeltuin wordt opgeheven? Hoe belangrijk wij buitenspelen als volwassenen vinden, blijkt uit onze daden en voor ons voorbeeldgedrag. Ik ga zo weer lekker buitenspelen in een speeltuin. Zie ik u daar? 

Dave Ensberg-Kleijkers 

Directeur-bestuurder Jantje Beton 

Deze column is verschenen in BuitenSpelen 01/2023. Lees meer van BuitenSpelen in onze digitale bibliotheek.