Nieuwe speelobjecten versterken positie populair kind

dinsdag 3 oktober 2023

De inrichting van het schoolplein bepaalt of kinderen samen kunnen spelen. Dit geldt vooral voor kwetsbare leerlingen, zoals kinderen met gehoorverlies of autisme. Onderzoekers onderzochten of nieuwe speelobjecten groepspatronen doorbreken. Deze versterken vooral de positie van populaire kinderen, zo blijkt uit de sensoren op hun kleding.

Bron: Universiteit Leiden

‘Sommige kinderen krijgen op zondag buikpijn als ze denken dat ze de volgende dag naar school moeten’, zegt psycholoog Carolien Rieffe in een artikel van Universiteit Leiden. Ze is hoofdonderzoeker van het Inclusive School Environments Project, een langetermijnonderzoek naar de fysieke en sociale toegankelijkheid van schoolpleinen.

Niet alle kinderen voelen zich op hun gemak op het schoolplein en worden tijdens de pauze vaak alleen gelaten. Bijvoorbeeld omdat ze het spel niet mogen spelen of het spel niet kunnen bijhouden. Dit is zorgwekkend omdat schoolpleinen belangrijke plekken zijn voor de ontwikkeling van kinderen.

Het belang van een goede akoestiek

Rieffe wijst erop dat zowel sociale omstandigheden als de fysieke omgeving soms een obstakel vormen. 'Hoge muren rond een schoolplein reflecteren bijvoorbeeld geluid, waardoor de akoestiek slecht is. Of de locatie ligt aan een drukke straat, waardoor gesprekken moeilijk te verstaan ​​zijn. Dit is vooral lastig voor kinderen met autisme omdat ze gevoelig zijn voor overprikkeling', aldus psycholoog Adva Eichengreen, hoofdauteur van de studie gepubliceerd in het tijdschrift Child: Care, Health and Development.be. Eichengreen zegt dat ze gedeeltelijk doof is en uit de eerste hand weet hoe moeilijk het is om deel te nemen aan een drukke sociale omgeving.

Zoals diverse internationale onderzoeken hebben aangetoond, kunnen nieuwe spelinterventies tot andere groepspatronen leiden. Daarom onderzochten wetenschappers van een Nederlandse basisschool of tijdelijke nieuwe speelelementen zoals autobanden, dozen, huishoudelijke voorwerpen en tonnen de bestaande groepsdynamiek verstoren. Eichengreen: 'Dit zijn voorwerpen die geen duidelijk omschreven doel hebben en die de fantasie van het kind stimuleren.'' Uit eerder onderzoek is gebleken dat spelen met losse onderdelen meer coöperatief spelen mogelijk maakt. We wilden testen of creatieve mogelijkheden nieuwe sociale kansen creëren voor kinderen die vaak worden buitengesloten. Wetenschappers onderzochten dit met een nieuwe methode. We gebruikten sensorclips op de kinderkleding om elke interactie heel duidelijk vast te leggen. Ze vulden de sensordata aan met observaties vanaf het schoolplein. Een multidisciplinair team van gedragswetenschappers, datawetenschappers en bouwkundig ingenieurs ontdekte allerlei patronen.

De resultaten waren anders dan verwacht, zei Rieffe. 'Nieuwe spelelementen zorgden voor meer sociale interactie, maar dat gold vooral voor kinderen die al veel spelcontact hadden. Mogelijk hadden zij al een sterke positie in de groep. Reken en doe als eerste mee.' Kinderen met gehoorverlies en autisme hadden feitelijk minder interactie. Daarom moeten we overwegen hoe interventies op individueel niveau werken

Sensorclips geven veel informatie over hoe het schoolplein wordt gebruikt, waar kinderen het vaakst spelen en welke plekken nog leeg staan. 'We melden dit aan scholen, zodat zij begrijpen hoe toegankelijk hun speeltuinen zijn', aldus Rieffe. Ook het Ministerie van Onderwijs, Cultuur, Sport, Wetenschap en Technologie heeft grote belangstelling getoond voor het onderzoek. De wetenschappers rapporteerden hun bevindingen onlangs aan de directeur gelijke kansen van het departement, die tevens verantwoordelijk is voor de woningbouw. Eichengreen zei: ‘Er moet meer rekening worden gehouden met de sociale behoeften van kinderen met een handicap bij het ontwerpen van schoolpleinen.’ Ook de rol van volwassenen en oudere leeftijdsgenoten als sociale adviseurs moet nader worden bekeken. Hij wijst erop dat hiermee rekening moet worden gehouden. Alle kinderen kunnen profiteren van deze aanpassingen.

Meer artikelen met dit thema

Bounce Cloud– het laagdrempelige beweegcluster

20 nov om 15:18 uur

De Bounce Cloud is een prikkelende beweegcluster die dient als speelaanleiding, speciaal ontworpen voor…

Lees verder »
descriptionArtikel

Terugblik MOVE24: op zoek naar het oerinstinct van buiten bewegen

27 okt om 08:13 uur

“De hele dag buiten in stamvorm, want dat is wie we zijn.” Met die wens opende dagvoorzitter Jacqueline Kerkhof…

Lees verder »

Moby Playground: de interactieve speelkoepel die mensen samenbrengt

13 okt om 08:39 uur

Een interactief speelveld van acht meter doorsnede, met in het hart een slimme speelkoepel die kinderen met…

Lees verder »

Outdoor fitness wordt slim: waarom gemeenten niet zonder SMART-data kunnen

9 okt om 13:15 uur

Een outdoor fitnesslocatie realiseren is één ding. Weten wat er vervolgens daadwerkelijk gebeurt, is minstens…

Lees verder »
flash_onNieuws

Toolkit helpt jongeren mee te laten denken over sport en bewegen

9 okt om 08:26 uur

Hoe zorg je dat jongeren tussen de 12 en 18 jaar niet alleen meedoen, maar ook meedenken over sport- en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Inclusief buitenspelen: 40 procent van de gemeenten loopt achter

29 sep om 11:52 uur

Toen de 9-jarige Mason de nieuwe speelplek bij hem in de buurt voor het eerst zag, was hij dolblij. Dankzij een…

Lees verder »
flash_onNieuws

Afstand telt, maar mensen met een beperking ervaren meer belemmeringen

28 sep om 11:24 uur

Voor de meeste Nederlanders is afstand de belangrijkste reden dat alledaagse voorzieningen slecht bereikbaar…

Lees verder »
descriptionArtikel

Elke procent meer beweging is goud waard voor de gemeentekas

16 sep om 13:00 uur

Een euro investeren in een beweegvriendelijke buurt levert méér op dan gezondere inwoners alleen het scheelt…

Lees verder »